Công việc chống tham nhũng thời hiện đại té ra rất khó khăn. Người ta đã huy động nhiều tuyên ngôn, lực lượng mà vẫn không ăn thua. Cuối cùng phải cầu cứu các nhà khoa học.
Đại khái chia ra hai trường phái:
Các nhà khoa học xã hội có xu hướng trở lại quá khứ để tìm biện pháp khả dĩ có thể áp dụng. Tỉ như phát động phong trào “phụ nữ ba đảm đang”. Họ nghiên cứu thời chiến tranh, những người vợ “ba đảm đang” đã từng dắt chồng lên nộp cho thủ trưởng đơn vị khi anh chồng nhớ vợ trót dại… đào ngũ. Nay cũng có thể theo đó mà phát động các quý bà “ba đảm đang” khuyên nhủ hoặc thậm chí giao nộp các “đức ông” cho pháp luật khi các “đức ông” trót dại tham nhũng chẳng hạn. Biện pháp này đi đến chỗ bế tắc là vì kết quả nghiên cứu cho thấy các “phu nhân đức ông” bây giờ bói chẳng ra một phần trăm “đảm đang” nào. Nhiều “quý” bà không những đồng lõa mà còn góp phần tích cực cho… nền tham nhũng ngày càng… phát triển là đằng khác. Tóm lại các nhà khoa học vẫn đang trong quá trình nghiên cứu quá khứ!
Các nhà khoa học tự nhiên lại có xu hướng tiến tới tương lai. Họ lý luận rằng cái gì người không làm được thì phải dùng máy. Thế là qua một thời gian dài nghiên cứu, thí nghiệm… cuối cùng họ đã chế ra được một cái máy phát hiện tham nhũng. Bất cứ một dạng vật chất nào khi đưa đến gần máy, lập tức nó sẽ chỉ ra trong chất ấy có bao nhiêu phần trăm là tham nhũng. Thành tựu này quả thực hết ý. Nhà nước bèn đầu tư nhiều tỷ tiền để xây dựng một trung tâm chống tham nhũng hết sức bề thế, khang trang, cốt đặt được cái máy trứ danh ấy. Nhiệm vụ của nó là sẽ khảo nghiệm tất cả, từ vàng bạc tư trang đến nhà cửa, xe cộ… của những người có khả năng tham nhũng. Từ đó mà xác định trong những thứ ấy có bao nhiêu phần trăm là của chủ nhân, bao nhiêu phần trăm là do… ăn cắp của dân lành.
Ngày khánh thành trung tâm được tổ chức trọng thể. Có đầy đủ đại diện các ban ngành, đoàn thể tới dự. Ông giám đốc trung tâm trịnh trọng đóng cầu dao khởi động máy. Lạ thay, nó cứ ì ra không chịu hoạt động. Bao nhiêu thứ đích thị của tham nhũng 100% đưa lại gần mà kim vẫn chỉ số không. Sau khi kiểm tra lại, vị tiến sĩ chủ nhiệm đề tài buồn rầu tuyên bố:
- Cái máy tuy phức tạp, tinh vi song nó hoạt động cơ bản dựa trên nguyên tắc của sự… đánh hơi. Bộ phận quan trọng nhất, khó chế tạo nhất là bộ phận… “ngửi” có độ nhạy rất cao, song trong quá trình xây dựng trung tâm, bộ phận ấy đã bị kẻ nào… ăn bớt mất rồi. Thành ra bây giờ nó giống như người… tịt mũi, không thể làm cái việc… đánh hơi được nữa!
Thế là cái trung tâm mới xây dựng trên chưa đưa vào hoạt động được. Nghe đâu người ta lại đang tiến hành thanh tra việc đầu tư xây dựng trung tâm vì phát hiện có dấu hiệu… tham nhũng! Nhưng lại có tin đồn rằng người ta vẫn hco nó hoạt động bình thường, bởi nó dẫu có “tịt mũi”, không đánh hơi được gì thì vẫn có tác dụng cho ra những kết luận… trong sạch, góp phần giữ gìn đoàn kết nội bộ, ổn định tình hình… vân vân và vân vân…
- Phạm Lưu Vũ Phong
