Khi ngư dân bỏ biển?

  • TRẦN MINH QUÂN

SGTT.VN – Câu chuyện về thuyền trưởng Mai Phụng Lưu (Lý Sơn, Quảng Ngãi) một lần nữa lại dành được sự quan tâm của dư luận. Lần này không phải là những niềm vui trùng phùng, không cờ hoa, không tràn ngập những nụ hôn như lần trước. Giờ đây, “sói biển” đành chấp nhận bỏ biển sau khi lâm vào cảnh nợ nần sau nhiều lần “đánh cược” với số phận nơi đầu sóng ngọn gió.

“Sói biển” bỏ biển: Từ bỏ vùng biển tổ quốc thiêng liêng

“Sói biển” Mai Phụng Lưu cùng vợ trong ngày trở về 26.10. Ảnh: P.A

Sau 44 ngày bị bắt và lênh đênh trên biển, trải qua biết bao hiểm nguy, khốn khó, tàu của ngư dân Mai Phụng Lưu đã về đến đất liền vào lúc 10 giờ kém 20 phút, ngày 26.10.2010. Mặc dù phải đối diện với nhiều nổi đau cả về thể xác lẫn tinh thần, nhưng khi được phóng viên các báo hỏi: Anh có còn ý định ra khơi nữa không? thì anh Lưu vẫn tuyên bố rằng “Nhất định thế, biển này cha ông để lại cho chúng ta, tại sao chúng ta không bám biển mà từ bỏ. Cho dù tui đã bị bắt đến đến 4 lần, đắng cay cực khổ đã quá nhiều nhưng nhất định chúng tôi sẽ ra khơi!”.

Tuy vậy, sau một thời gian đối diện với các khoản nợ do 4 lần bị Trung Quốc bắt giữ, “sói biển” Mai Phụng Lưu đã phải đành ngậm ngùi từ giã cái nghiệp mà anh đã gắn bó với đời mình hơn 30 năm qua.

Đối với nhiều người, Mai Phụng Lưu được biết đến là một người thuyền trưởng gan dạ, can trường bám biển. Một số báo dẫn lời ngư dân Nguyễn Đảng, gần 70 tuổi, người đã nhiều lần cùng Mai Phụng Lưu đạp lên đầu sóng ngọn gió ra khơi thì “Thằng cha Lưu đi biển thuộc từng hòn đảo, từng rặng san hô ngầm. Lái thuyền lượn quanh các đảo như người ta đi xe máy tránh ổ gà trên những đoạn đường quen gần nhà. Anh em đi với nó rất khoái. Nhưng cũng không có thằng cha nào can đảm như cha này, bị Trung Quốc bắt nhiều lần mà vẫn không ngán, vẫn ra khơi”.

Tin “sói biển” giờ phải đành ngậm ngùi bỏ biển khiến không ít người phải cảm thấy xót thương và tiếc nuối. Rồi đây, trên từng ngọn sóng của biển đảo quê hương sẽ vắng bước chân anh, một ngư dân đầy kinh nghiệm, người thuyền trưởng lão luyện, luôn hết lòng vì các thuyền viên của mình và nhất là người luôn dành cho biển đảo quê hương tình yêu bao la.

Nhìn gương mặt sạm nắng gió của anh, thực sự khó có thể tin nổi người đàn ông giàu nghị lực chưa hề sợ bão tố của biển, nhưng giờ đây, sự can trường trong anh đã mất, nghị lực của anh đã cạn trước những bão tố của cuộc đời.

Hơn thế nữa, sự bỏ biển của anh cũng có thể làm ảnh hưởng đến sự tự tin của nhiều ngư dân khác trước quyết định ra khơi đánh bắt xa bờ. Và ai cũng biết rằng chính những ngư dân đang âm thầm bám biển nơi đầu sóng ngọn gió là minh chứng hùng hồn nhất cho chủ quyền lãnh thổ nước nhà.

Bỏ biển, cũng đồng nghĩa với việc Mai Phụng Lưu sẽ mãi rời xa những vùng biển thân yêu của tổ quốc ở ngoài biển xa xôi, như anh đã từng khẳng định: “Tôi mạo hiểm, tôi luôn muốn đi xa hơn mọi người, nhưng tất cả đều nằm trong vùng biển Việt Nam. Tôi không xâm phạm những vùng biển cấm”.

Lối đi nào cho ngư dân đánh bắt xa bờ

Hiện nay việc khai thác xa bờ tại các ngư trường xa đang gặp rất nhiều khó khăn và tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi phương tiện phục vụ cho đánh bắt xa bờ như tàu thuyền, ngư cụ không đảm bảo an toàn trước sóng to gió lớn bất thường. Ảnh: A.B

Với bờ biển dài khoảng 3.260 km, trong đó có 28 tỉnh thành có bờ biển, hơn 1 triệu km2 vùng đặc quyền kinh tế, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm lực lớn về kinh tế biển. Theo các nhà chuyên môn, Việt Nam nằm trong số 10 quốc gia trên thế giới, có chỉ số cao nhất về chiều dài bờ biển so với diện tích lãnh thổ (chưa kể đến một số đảo). Bình quân cứ 100km2 đất liền có 1km bờ biển, cao gấp sáu lần chỉ số trung bình của thế giới.

Vùng biển Việt Nam có hệ sinh thái và tài nguyên sinh vật phong phú, đến nay đã phát hiện hơn 11.000 loài sinh vật cư trú trong hơn 20 kiểu hệ sinh thái điển hình, thuộc về sáu vùng đa dạng sinh học biển và nhiều loại động vật quí hiếm khác.

Về nguồn lợi hải sản, trữ lượng cá toàn vùng biển Việt Nam ước tính khoảng 4,2 triệu tấn, với ngưỡng khai thác bền vững 1,4 – 1,7 triệu tấn/năm. Việt Nam hiện đang được xếp thứ 12 thế giới về năng lực khai thác hải sản.

Với những đặc điểm thuận lợi về vị trí địa lý, tiềm năng về nguồn lợi hải sản nêu trên nhưng hiện nay thực trạng khai thác hải sản của Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn, thách thức.

Nghề đánh bắt cá trên biển của ngư dân Việt Nam đã được hình thành từ rất lâu và được xem là ngành nghề truyền thống của những người sống ven biển. Tuy nhiên đa phần đều thuộc dạng tự phát, nhỏ lẻ. Phương tiện đánh bắt chủ yếu là các thuyền cỡ nhỏ, thích hợp cho việc đánh bắt ở vùng nước nông, gần bờ.

Hiện nay việc khai thác xa bờ tại các ngư trường xa như tại khu vực quần đảo Hoàng Sa đang gặp rất nhiều khó khăn và tiềm ẩn nhiều rủi ro, có cả các yếu tố chủ quan lẫn khách quan. Trong đó một phần do phương tiện phục vụ cho đánh bắt xa bờ như tàu thuyền, ngư cụ không đảm bảo an toàn trước sóng to gió lớn bất thường, phần còn lại là do những hiểm nguy thường trực trước tình trạng bắt bớ, đánh đập, tịch thu trang thiết bị máy móc của các tàu thuyền lớn nước ngoài đối với các ngư dân Việt Nam diễn ra liên tục trong thời gian qua.

Ngoài những khó khăn và rủi ro, để đạt hiệu quả cao khi đánh bắt cá xa bờ thì rất cần những ngư dân can trường bám biển, dàn dạn kinh nghiệm, đặc biệt là phải hiểu rõ các quy luật tự nhiên và phải thuộc nằm lòng các đường đi, các tảng đá ngầm có thể gây nguy hiểm cho tàu thuyền giữa biển cả bao la.

Để đánh bắt cá xa bờ, rất cần những ngư dân có đầy đủ “bản lĩnh” dày dạn kinh nghiệm như “sói biển” Mai Phụng Lưu. Ngoài ra cũng rất cần có những phương tiện hiện đại, sự cam kết đảm bảo được an toàn về tài sản và tính mạng của ngư dân từ các cơ quan chức năng.

Hiện nay, khi các ngư trường ven bờ đang bị khai thác triệt để, thiếu tính bền vững thì việc tiếp cận và khai thác tại các ngư trường xa là yêu cầu thiết yếu hơn bao giờ hết.

Nếu những ngư dân cả đời gắn cuộc sống của mình với biển thì nay đành bó tay trước những khó khăn mà phải đành bỏ biển thì ngành đánh bắt hải sản, một ngành mà được cho là lợi thế của Việt Nam sẽ phát triển như thế nào? Và cuộc sống của những ngư dân và gia đình của họ cả đời mình đã gắn chặt với biển sẽ ra sao? Những câu hỏi này đang rất cần câu trả lời của các nhà chức năng.

Muốn chinh phục và khai thác hiệu quả nguồn lợi từ biển, đồng thời đảm bảo được tài sản và tính mạng của ngư dân, nên chăng phải có những tầm nhìn xa, có chiến lược lâu dài và hiệu quả. Khi đó biển Việt Nam mới thực sự xứng đáng với câu “rừng vàng, biển bạc” và đời sống của những ngư dân ngày đêm bám biển, đang âm thầm khẳng định chủ quyền của Việt Nam nơi xa khơi không còn bạc bẽo.

(Nguồn: SGTT)

Cần nhìn nhận chính xác nguy cơ từ Trung Quốc (*)

Tác giả: GS Nguyễn Đăng Hưng

Đường yêu sách 9 đoạn của Trung Quốc trên biển ĐôngBài Giải mã “lợi ích cốt lõi” và “đường lưỡi bò” của Trung Quốc của tác giả Huỳnh Phan trên “Tuần Việt Nam” có nghi lại những trao đổi với Giáo sư Stein Tonnesson, Viện Nghiên cứu Hoà bình Oslo (Na Uy) – người tham gia cả hai cuộc hội thảo quốc tế về Biển Đông, được tổ chức tại Việt Nam. Đây là những ý kiến của một chuyên gia quan tâm đến Biển Đông một cách khá vô tư. GS Stein Tonnessson lại đồng tình với quan điểm của Giáo sư Leszek Buszynski cho rằng Trung Quốc thực sự cũng chưa biết mình muốn gì.

Blog Nguyễn Xuân Diện đã đăng lại bài này và KTS Trần Thanh Vân đã có những lời bình ngắn phía dưới mà tôi tâm đắc.

Thật vậy, nhà cầm quyền Trung Quốc hiện nay biết rất rõ việc họ làm: họ muốn bành trướng, muốn chiếm đoạt toàn bộ tài nguyên Biển Đông. Tại sao bảo rằng TQ “chưa biết họ thực sự muốn gì” khi chính họ đã có văn bản chính thức lên Liên Hiệp Quốc xác định đòi hỏi của họ… Ta biết ngày 7 tháng 5 năm 2009 phái đoàn thường trực của Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc đã gởi đến Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc một công văn (số CML/17/2009) trong đó có đính kèm bản đồ đường lưỡi bò mà ngôn ngữ quốc tế gọi là gọi là “đường chính đoạn đứt khúc” (nine-dotted-lines map) bao gồm gần 80% của tất cả Biển Đông và nói rằng đây là vùng chủ quyền không thể tranh cãi được của Trung Quốc. (more…)

“Đòi nợ” luật biển

Tác giả: Lan Anh

Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc phòng của Quốc hội, ông Lê Quang Bình cho rằng, để bảo vệ an toàn cho ngư dân, Quốc hội không thể trù trừ mãi việc thông qua luật biển, không thể cứ vin lí do tế nhị mà gác lại.

>> Nghị trường không còn đóng cửa bảo nhau
>> “Lập dân quân tự vệ biển để giữ chủ quyền biển đảo”

ĐBQH cần được thông tin chính xác về tình hình Biển Đông

Thưa ông, vì sao những vấn đề nóng liên quan trực tiếp đến đời sống  người dân, an ninh quốc gia như chủ quyền biển đảo, an toàn cho mạng sống ngư dân đánh bắt hải sản xa bờ… vẫn chưa được đưa vào nghị trình chính thức tại kỳ họp QH lần này?

Vấn đề này nhạy cảm vì liên quan đến an ninh quốc gia và đối ngoại. Dân ta cũng hiểu biết và được sự đồng thuận nhưng vì tôn trọng ý kiến lãnh đạo và tập thể nên thôi. (more…)

Những thay đổi và lựa chọn lớn của ngoại giao Trung Quốc

Bài viết của Giáo sư Trịnh Vĩnh Niên thuộc Trung tâm Nghiên cứu Đông Á, Đại học Quốc gia Xinhgapo phản ánh sự lọn chọn cho Trung Quốc khi trở thành một nhân tố có ảnh hưởng lớn đến hệ thống quốc tế hiện nay: Theo tác giả, Trung Quốc cần phải ưu tiên phát triển kinh tế, phát triển quân sự chỉ đủ mức phòng thủ bảo vệ an ninh quốc gia, tham gia có trách nhiệm vào các nhiệm vụ quốc tế.

(more…)

Bốn bước lấn chiếm biển đảo và ngoại giao câu giờ

Đối với Senkaku (Điếu Ngư) cũng như Trường Sa, Trung Quốc thực hiện leo thang tranh chấp chủ quyền theo 4 bước và ngoại giao câu giờ.

Báo Sankei (Nhật Bản) mới đây đưa phân tích của một số chuyên gia quân sự Nhật Bản về phương pháp 4 giai đoạn mà Trung Quốc thường áp dụng trong tranh chấp biển đảo để thực hiện tham vọng mở rộng lãnh hải của nước này.

Thực hiện tranh chấp theo 4 giai đoạn

Về quần đảo Trường Sa, tờ báo đưa lại ý kiến ông Kunio Orida, cựu tướng Không quân thuộc Lực lượng phòng vệ trên biển Nhật Bản (MSDF), cho rằng trước tiên Bắc Kinh sẽ thông qua các kênh đối ngoại cũng như các diễn đàn quốc tế để khẳng định chủ quyền của họ tại vùng biển tranh chấp đó. Sau đó, các tàu khảo sát thuộc Cục Hải dương Trung Quốc sẽ được cử đến vùng biển này hoạt động. Tiếp đó là sự xuất hiện nhằm phô trương sức mạnh lực lượng của các loại tàu chiến hải quân Trung Quốc. Giai đoạn cuối cùng sẽ được thực hiện bằng cách cho các “ngư dân” giả danh xâm nhập lên quần đảo này một cách trái phép, dựng các bia đá xác định chủ quyền và tiến tới hiện thực hóa chủ quyền tại đây theo kiểu “sự việc đã rồi”.

Tàu tuần dương của lực lượng bảo vệ biển Nhật Bản ngăn chặn một tàu đánh cá Trung Quốc định tiếp cận đảo Senkaku, ngày 28/9/2010

(more…)

Siêu bão Megi vào biển Đông, đe dọa Hoàng Sa

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn trung ương, tối 18-10 siêu bão Megi sau khi “đổ bộ” qua đảo Luzon (Philippines) đã tiến vào phía đông của biển Đông và là cơn bão số 6 hoạt động trên vùng biển này.

>> Siêu bão Megi sắp vào biển Đông

Ảnh vệ tinh tối 18-10 cho thấy bão Megi cuồn cuộn tiến vào biển Đông – Nguồn: NCHMF

(more…)

Vai diễn mới của Trung Quốc?

Tác giả: Hoàng Ngọc

Theo GS Carl Thayer, Trung Quốc đã buộc phải đánh giá lại chính sách trước đây của mình, và đi tới quyết định cần phải thể hiện một vai trò mang tính xây dựng hơn, ít nhất trong hiện tại.

Giáo sư Carl Thayer, thuộc Học viện Quốc phòng Úc, đã kể rằng, trong cuộc nói chuyện kéo dài 2 tiếng đồng hồ ở Khách sạn Majestic Sài Gòn đầu tháng 8, bên lề Hội nghị Quan chức quốc phòng chuẩn bị cho ADMM+8, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh đã nói: “Tôi theo dõi rất kỹ những bài viết của ông về Việt Nam từ nhiều năm nay. Có những bài tích cực, và có cả những đánh giá còn tiêu cực.”

Lần này, chắc hẳn cái hũ đựng “đậu trắng”, dành cho vị chuyên gia hàng đầu về Đông Nam Á, sẽ được Tướng Vịnh bỏ vào ít nhất thêm một hạt nữa.

Giáo sư Thayer đã đánh giá rất cao về kết quả ADMM+8, mà Tướng Vịnh được coi là người đã bỏ nhiều công sức chuẩn bị thông qua các chuyến công du hàng tháng ròng thuyết phục các quốc gia được mời cử đại diện tham gia ở cấp cao nhất, cũng như dành một bất ngờ “thú vị” cho “người nổi tiếng” – Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc.

“Hội nghị đã cực kỳ thành công. Trung Quốc đã tham dự. Việt Nam đã khéo chuẩn bị một chương trình nghị sự khiến cho không nước nào cảm thấy bị cô lập“, Giáo sư Thayer nhận xét với Tuần Việt Nam.

Ảnh: Lê Anh Dũng

(more…)

Yêu cầu Trung Quốc cùng tìm 9 ngư dân chưa trở về

Chiều nay (14/10), Bộ Ngoại giao Việt Nam đã gửi công hàm đến Đại sứ quán Trung Quốc đề nghị, một lần nữa, kiểm tra, phối hợp tìm kiếm tàu cá và 9 ngư dân Việt Nam bị phía Trung Quốc bắt giữ và thả, chưa trở về như dự kiến.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Nga trong cuộc họp báo thường kỳ chiều nay tại Hà Nội đã cho biết thông tin trên.

Tàu cá có đủ nhiên liệu để trở về?

Theo bà Nga, hôm 9/10, phía Trung Quốc thông báo đã quyết định thả tàu cá QNg 66478TS và 9 ngư dân của tỉnh Quảng Ngãi. Chiều 11/10, phía Trung Quốc thông báo vào lúc 13h cùng ngày, 9 ngư dân và tàu cá Việt Nam đã lên đường về nhà.

Theo dự kiến, tàu cá và 9 ngư dân sẽ về đến nhà trong tối 12/10. Tuy nhiên, đến sáng 13/10, được biết tàu QNg 66478TS và 9 ngư dân vẫn chưa về đến nhà, đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam đã gặp đại diện Đại sứ quán Trung Quốc yêu cầu phía Trung Quốc phối hợp tìm kiếm tàu cá và ngư dân Việt Nam, đồng thời đề nghị phía Trung Quốc kiểm tra xem khi được thả, tàu QNg 66478TS “có được cung cấp đầy đủ nhiên liệu và các trang thiết bị cần thiết đảm bảo an toàn cho tàu cá và ngư dân không”.

Tối 13/10, Đại sứ quán Trung Quốc thông báo cho Bộ Ngoại giao Việt Nam rằng khi đã quyết định thả, “phía Trung Quốc chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn cho tàu cá và ngư dân Việt Nam. Phía Trung Quốc đã cung cấp đủ nhiên liệu và trang thiết bị cần thiết cho tàu cá Việt Nam trước khi thả tàu”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Nga
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Nga

(more…)

Trung Quốc thả, sao anh vẫn chưa về?

Ròng rã hơn 30 ngày sống trong phậm phồng lo sợ chồng, con không được phía Trung Quốc thả. Khi nghe tin họ đã được thả vô điều kiện, những người thân thở phào nhẹ nhõm. Vậy mà đợi mãi, đợi mãi… ngư dân vẫn chưa về.

“Theo lý mà nói, đáng lẽ tàu chở 9 ngư dân bị Trung Quốc bắt đã về từ 21 giờ ngày 12.10.2010. Vậy mà không hiểu sao đến trưa nay 13.10.2010, vẫn chưa thấy ngư dân trở về”, Phó Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn (Quảng Ngãi) Trần Ngọc Nguyên lắc đầu lo lắng nói.

Nếu ông Nguyên nóng lòng một thì những người vợ đang chờ chồng, những đứa con đang chờ cha trở về nóng lòng gấp bội phần.

Bó gối nhìn ra biển chờ chồng

Ở đất liền trời hôm nay hửng nắng. Nhưng vượt gió cấp 5 ra đến đảo Lý Sơn thì trời lại lúc nắng, lúc mưa. Trong làn mưa phủ, chúng tôi nhận ra nhiều gương mặt, nhiều ánh mắt đang đau đáu nhìn về phía biển. Họ là những người thân của 9 ngư dân trên tàu QNg 66 478 TS của ông Mai Phụng Lưu vừa bị Trung Quốc bắt ngày 11.9 và vừa được tuyên bố thả vô điều kiện. (more…)

Mỹ tái khẳng định lợi ích quốc gia ở Biển Đông

Phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng sáng 12/10, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates tái khẳng định lợi ích quốc gia của Mỹ ở Biển Đông.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc khẳng định Mỹ có lợi ích quốc gia trong tự do hàng hải, trong phát triển kinh tế và thương mại không thể chối cãi và tôn trọng luật quốc tế.

“Mỹ luôn thực hiện các quyền của mình và ủng hộ quyền của các quốc gia khác trong việc di chuyển qua và tiến hành các hoạt động tại các vùng nước quốc tế”, ông Gates khẳng định.

Mô tả ảnh.
Ảnh Lê Anh Dũng.

(more…)

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: