Luật sư Cù Huy Hà Vũ (Hà Nội) hôm nay vừa nộp đơn khởi kiện ông Nguyễn Tấn Dũng vì theo ông, thủ tướng Việt Nam đã ra một quyết định ”trái pháp luật” khi vẫn cho thực hiện các dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên, bất chấp những lời phản đối của dư luận. Sau khi nộp đơn kiện, luật sư Cù Huy Hà Vũ đã dành cho RFI bài phỏng vấn sau đây.

http://www.rfi.fr/actuvi/articles/114/article_3813.asp

LS Cù Huy Hà Vũ	Bấm vào đây để nghe phỏng vấn

Thưa luật sư, xin luật sư cho biết là vì sao ông đã quyết định kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra tòa chứ không phải là kiện một vị lãnh đạo nào khác trong cái quyết định vẫn tiến hành khai thác các dự án bauxite ở Tây Nguyên?

Thời gian vừa qua tôi cũng nghĩ rằng cái dự án bauxite này như công luận Việt Nam đã phản ánh gây hại nhiều hơn là có lợi. Lúc đầu tôi nghĩ rằng với sự phản đối của công luận, của các vị lãnh đạo cách mạng lão thành như là Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì chắc Chính phủ Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đứng đầu sẽ phải nghĩ lại, phải cân nhắc thật là cẩn trọng, hay nói cách khác, là dừng cái việc triển khai khai thác bauxite hiện nay đang được tiến hành ở Tây Nguyên. Những chứng cứ ở Quốc hội vừa qua cho thấy Bộ Chính trị vẫn tiếp tục tiến hành. Thủ tướng nước CHXHCN Việt Nam vẫn chủ trương tiến hành. Thậm chí Quốc hội là nơi để có thể bàn thảo về dự án này thì ông chủ nhiệm VP Quốc hội là ông Trần Đình Đàn cũng tuyên bố trước cả Quốc hội là sẽ thông qua. Vì vậy tôi cũng cực chẳng đã phải dùng đến biện pháp tư pháp, tức là khởi kiện ra tòa án, người đã có quyết định hành chính sai lầm dẫn tới triển khai việc khai thác bauxite Tây Nguyên. Đó chính là Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, là người đã ban hành quyết định số 167/2007/QĐTTG ngày 01/11/2007 phê duyệt quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác chế biến sử dụng sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2007 – 2015 có xét đến năm 2025.
Thế thì tại sao tôi lại khởi kiên Thủ tướng bởi vì cái quyết định mà tôi vừa nói đó, là cơ sở để người ta triển khai thác bauxite như hiện nay ở vùng Tây Nguyên. Đấy là cơ sở pháp lý và ở pháp luật Việt Nam, cho phép mọi công dân có quyền khởi kiện hành chính để mà kiện người nào đó đã ra những văn bản hành chính trái pháp luật, phương hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, trong đó có cá nhân tôi!

Thưa luật sư, vậy thì theo cái luật pháp hiện hành của VN, thì quyết định của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vẫn cho khai thác bauxite có trái với những văn bản pháp luật nào?

Thứ nhất, quyết định phê duyệt đó của Thủ tướng là trái với Luật bảo vệ môi trường. Cụ thể ở điều 14, mục 1 (đánh giá môi trường chiến lược), chương 3 Quy định đối tượng để lập báo cáo đánh giá môi trường chiến lược bao gồm:
+ Chiến lược quy hoạch nêu kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quốc gia
+ Chiến lược quy hoạch kế hoạch phát triển ngành lĩnh vực trên quy mô cả nước
+ Chiến lược quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh thành phố trực thuộc TƯ, hay là vùng.

Và điều 15, mục 1 (đánh giá môi trường chiến lược), chương 3 vẫn của Luật bảo vệ môi trường quy định: cơ quan được giao nhiệm vụ lập dự án (quy định tại điều 14 của quy định tôi vừa nói) có trách nhiệm lập báo cáo đánh giá môi trường chiến lược. Báo cáo đánh giá môi trường chiến lược là một nội dung của dự án, và phải được lập đồng thời với quá trình lập dự án.

Khoản 6 điều 17, mục 1 (đánh giá môi trường chiến lược), chương 3 vẫn của Luật bảo vệ môi trường quy định rõ hơn: Kết quả thẩm định, báo cáo môi trường chiến lược là một trong những căn cứ để xây dựng dự án.

Rồi điểm A khoản 7 điều 17, mục 1(đánh giá môi trường chiến lược), chương 3 vẫn của Luật bảo vệ môi trường quy định tiếp: Bộ Tài nguyên môi trường tổ chức hội đồng thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược đối với các dự án do Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Và điều này đồng nghĩa với việc, Thủ tướng Chính phủ không thể phê duyệt quy hoạch này nếu quy hoạch không có báo cáo đánh giá môi trường chiến lược được thẩm định bởi hội đồng thẩm định do Bộ Tài nguyên môi trường tổ chức.

Thế nhưng quy hoạch này lại chưa có một báo cáo đánh giá môi trường chiến lược. Đây là tôi dẫn nguyên văn sự thừa nhận công khai của Chính phủ tại báo cáo gửi Quốc hội vừa qua để giải trình việc triển khai dự án bauxite. Do đó tôi kết luận: Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch phân vùng thăm dò khai thác chế biến sử dụng quặng bauxite rõ ràng là TRÁI Luật bảo vệ môi trường.

Thứ hai là quyết định của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng là trái Luật quốc phòng, trái cả Luật di sản văn hóa.

Tôi nói cụ thể là khoản 2, điều 11 Luật quốc phòng quy định là quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội vùng tỉnh thành phố trực thuộc TƯ và khu vực trọng điểm về quốc phòng phải được Bộ quốc phòng và các cơ quan thẩm quyền của Chính phủ phối hợp thẩm định. Vì vậy, Luật quốc phòng là một căn cứ để Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định.

Thế rồi khoản 1 điều 4, Luật di sản văn hóa quy định: lối sống, nếp sống thuộc di sản văn hóa phi vật thể, được nhà nước bảo vệ và phát huy. Cho nên việc khai thác chế biến sử dụng quặng bauxite được triển khai trên diện rộng ở Tây Nguyên, chắc chắn dẫn đến việc di rời đáng kể đồng bào dân tộc khỏi nơi sinh sống truyền thống của họ, tức là ở vùng rừng núi. Và điều này dẫn tới lối sống, nếp sống của đồng bào rất có thể bị thay đổi. Quy hoạch phân vùng thăm dò khai thác chế biến sử dụng quặng bauxite nhất thiết phải có sự thẩm định của ngành văn hóa nhằm đảm bảo di sản văn hóa phi vật thể. Vì vậy để bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể – ở trong trường hợp này là lối sống, nếp sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên – Luật di sản văn hóa phải là một căn cứ để Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định phê duyệt dự án.

Thế nhưng điều vô cùng kỳ cục và thực sự tôi thấy sốc: khi lập quyết định này, xem lại quyết định thì Thủ tướng có ghi là “căn cứ Luật tổ chức Chính phủ ngày 25/12/2001” và chỉ có thế thôi! Không có căn cứ vào luật nào khác. Và điều này có nghĩa là quyết định của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng được ban hành hoàn toàn không có căn cứ Luật quốc phòng, Luật di sản văn hóa mà tôi vừa mới nhắc tới. Văn bản luật cuối cùng mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã làm trái đó là Luật ban hành văn hành văn bản quy phạm pháp luật.

Thực vậy, điều 15 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (quy định thẩm quyền ban hành và hình thức văn bản pháp luật) của Thủ tướng Chính phủ, điều này quy định: Căn cứ vào hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh của Chủ tịch nước, nghị quyết, nghị định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định, chỉ thị.

Như vậy ta thấy rõ là để ban hành quyết định, Thủ tướng Chính phủ nhất thiết phải căn cứ vào Luật khoáng sản và Luật bảo vệ môi trường là hai luật hiển nhiên điều chỉnh trực tiếp việc thăm dò khai thác chế biến sử dụng khoáng sản mà trong trường hợp này là bauxite; cũng như quyết định phải căn cứ vào Luật quốc phòng rồi Luật di sản văn hóa là những luật điều chỉnh gián tiếp quy hoạch như tôi vừa trình bày ở trên.

Do đó, việc Thủ tướng ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch thăm dò khai thác chế biến sử dụng khoáng sản ở Tây Nguyên mà không căn cứ vào các luật này cũng như không căn cứ vào các nghị định, hướng dẫn thi hành các luật này, rõ ràng là TRÁI luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Thưa luật sư, đó là những văn bản luật mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã không căn cứ vào đó để mà ra quyết định liên quan đên việc khai thác bauxite Tây Nguyên. Nhưng mà bây giờ việc khởi kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra tòa với trình tự căn cứ vào cơ sở pháp lý nào để có thể bản thân ông đứng ra kiện Thủ tướng Chính phủ như vậy?

Như chúng ta đều biết, nguyên tắc của pháp luật là chủ thể của mọi hành vi (ban hành văn bản hành chính, lời nói, hành động của những người có thẩm quyền) trái với pháp luật nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì đều là đối tượng khởi kiện cả. Ngoài nguyên tắc chung đó, tôi còn lần ra những quy định rất cụ thể về luật liên quan dẫn tới việc công dẫn có thể khởi kiện những quyết định, văn bản hành chính đi ngược lại những luật mà tôi vừa kể trên.

Thứ nhất, ngoài nguyên tắc trên tôi căn cứ vào khoản 2 điều 4 Luật bảo vệ môi trường: Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của toàn xã hội, quyền và trách nhiệm của Nhà nước, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân. Vậy việc tôi khởi kiện để tòa án hủy bỏ quyết định sai trái của Thủ tướng đó là trách nhiệm thực thi quyền bảo vệ môi trường của mỗi công dân.

Căn cứ thứ hai là khoản 1 điều 128 Luật bảo vệ môi trường, đó là: Tổ chức cá nhân có quyền khiếu nại tới các cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại tòa án về hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Khoản 3 điều 12 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định rõ: Mặt trận tổ quốc Việt Nam, cá tổ chức thành viên, cơ quan tổ chức khác và công dân có quyền giám sát văn bản quy phạm pháp luật và kiến nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lí văn bản quy phạm pháp luật sai trái.

Vậy tôi coi việc tôi khởi kiện ra tòa, khởi kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra toà để hủy bỏ quyết định Thủ tướng đã phê duyệt là thực thi quyền công dân của tôi, quyền giám sát và xử lí văn bản quy phạm pháp luật sai trái trên thực tế. Đây là cơ sở pháp luật để tôi quyết định khởi kiện Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ra Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội do việc Thủ tướng đã ban hành trái pháp luật quyết định 167/2007QĐTTG phê duyệt quy hoạch phân vùng thăm dò khai thác chế biến sử dụng bauxite giai đoạn 2007 – 2015 có xét đến năm 2025.

Hay nói cách khác, tôi khởi kiện để mong chấm dứt hành vi gây tổn hại đến lợi ích quốc gia và tổn hại này không phải chỉ là hiện tại trước mắt mà sẽ có thể là tổn hại chưa chắc có thể chuộc lại được và cũng là một cách tôi thể hiện lòng biết ơn của tôi đối với cả các thế hệ từ ngàn năm nay phấn đấu xây dựng đất nước Việt Nam và bảo vệ đất nước Việt Nam chống lại mội sự xâm lấn của nước ngoài và bảo vệ tài nguyên, bờ cõi cho người Việt.

Chúng tôi xin cảm ơn Luật sư đã nói về việc khởi kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra tòa về vấn đề khai thác bauxite tại Tây Nguyên.

—————-

Đơn của Luật sư Cù Huy Hà Vũ khiếu kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về việc đã phê chuẩn QĐ 167/2007/QĐ-TTg để triển khai quy hoạch phân vùng và khai thác bauxite Tây Nguyên, mà theo LS Vũ là trái với các pháp luật hiện hành của Việt Nam

Lần đầu tiên, một sự kiện có thể nói là đã làm “khuấy động” và thu hút mối quan tâm của dư luận rộng rãi ở trong và ngoài nước, đó là vấn đề quy hoạch và các dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên.

Không cần phải nhắc lại, thông tin đa chiều bây giờ đã rõ ràng rằng, quy hoạch và các đại dự án này có tầm cỡ rất lớn của Quốc gia mà không được thông qua Quốc hội cũng như công bố trước công luận. Đã thế, Thủ tướng Chính phủ còn phê chuẩn Quyết định để triển khai  phân vùng, thăm dò, khai thác và chế biến quặng bauxite.

Sự kiện này đã đưa đến một làn sóng phản đối mạnh mẽ, khởi đầu từ các nhà khoa học và hoạt động xã hội thông qua các phản biện và phân tích, rồi đến đội ngũ trí thức lên tiếng, trong đó phải kể đến ba lá thư kiến nghị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Sự kiện này đã dẫn đến một kỷ lục khác: Lần đầu tiên có một công dân Việt Nam đã viết đơn khởi kiện một nhân vật lãnh đạo cấp cao nhất của chính phủ: Thủ tướng nước CHXHCN Việt Nam, một việc chưa bao giờ có tiền lệ!

Điều này đã nói lên rằng người dân Việt Nam bây giờ cũng đã ý thức được vai trò, trách nhiệm nghĩa vụ cũng như quyền lợi công dân của mình, mà trước đây chỉ là những khẩu hiệu sáo ngữ: “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.

Lá đơn kiện của công dân Cù Huy Hà Vũ mà bị đơn là Thủ tướng Chính phủ này sẽ dẫn câu chuyện đi đến đâu, kết quả như thế nào, chúng ta chờ xem. Nhưng dù có như thế nào, thì đây cũng có thể coi là một “Xô Viết Nghệ tĩnh” thời nay.

Bauxite Việt Nam

Việt Nam ngày 7 tháng 5 năm 2009

Kính gửi:

–   Ông Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam;

–   Ông Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Quốc hội và toàn thể thành viên Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam;

–   Ông Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng và toàn thể thành viên Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam

Kính thưa quý vị Lãnh đạo,

Tiếp theo Thư ngỏ (số 1) gửi các đại biểu Quốc hội khóa 12, nay chúng tôi gửi Thư ngỏ này (đánh số 2 để tiện theo dõi) nhằm mục đích phân tích những sai trái trong Thông cáo của Bộ Công thương đề ngày 28 tháng 4 năm 2009, trong đó đã sai về nội dung khi phản bác lại các luận điểm của bản Kiến Nghị đối với chủ trương khai thác bauxite Tây Nguyên, lại còn sai cả về thái độ khi quy chụp những trí thức đã ký tên vào kiến nghị là “kém xây dựng, hoàn toàn dựa trên những thông tin sai lệch, dựng chuyện, […] thậm chí mang tính kích động và bị các tổ chức phản động lợi dụng”.

Sở dĩ chúng tôi phải dùng hình thức thư ngỏ, vì kinh nghiệm cho thấy quý vị rất hiếm khi – thậm chí không bao giờ – đối thoại với những người gửi thư tới quý vị, ngay cả những công dân có công lớn với đất nước như Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt, cựu Đại sứ Nguyễn Trọng Vĩnh, … thì thư gửi tới quý vị đều không được phản hồi, vậy nên, việc viết thư ngỏ là biện pháp bất đắc dĩ mà chúng tôi phải lựa chọn để công khai cho đông đảo nhân dân xem và phán xét lập luận cùng thái độ của chúng tôi đúng hay sai.

Sở dĩ bài Thông cáo báo chí của Bộ Công thương được tung ra từ ngày 28 tháng 4 năm 2009, nhưng mãi đến hôm nay chúng tôi mới có thư ngỏ này, đó là vì Ban Khởi thảo Kiến nghị không muốn tự tiện, còn phải chờ ý kiến số đông, đặc biệt ý kiến từ các chữ ký tiêu biểu chủ chốt, xem có cần phải trả lời hay không, và nếu có thì nên trả lời thế nào. Vì chúng tôi biết rằng, sai lầm từ một người như ông Thứ trưởng Bộ Công thương thì có thể được làm ngơ, ngược lại những phản hồi này chỉ sai sót chút ít là đủ để nhận những đáp trả không xứng đáng với tư cách chúng tôi.

Kính thưa quý vị,  

Ngày 28 tháng 4 vừa qua, đại diện Bộ Công thương phân phát một Thông cáo báo chí trong buổi họp giao ban tại Hà Nội, được cho là đến tay 300 nhà báo, nhưng không có công khai công bố trên bất cứ một tờ báo nào trong nước. Chúng tôi đã may mắn được đọc, và nhận thấy, nội dung của Thông cáo đó có nhiều điều sai, chúng tôi sẽ trình bày qua thư ngỏ này.

Trước hết, đề cập chung đến bản Kiến nghị ngày 12 tháng 4 năm 2009 về chủ trương khai thác Bauxite Tây Nguyên, một văn bản đầu tiên gồm 135 chữ ký tự nguyện của giới trí thức Việt Nam trong và ngoài nước, tập hợp đủ các ngành nghề, kể cả những người có chuyên môn liên quan đến các lĩnh vực tài nguyên, môi trường, kỹ thuật khai thác, v.v. và hiện đang được sự ủng hộ ngày càng tích cực của mọi người, chí ít là chưa thấy một lời lẽ phê phán nào, càng không thấy có ai chống lại. Chưa bao giờ thấy hiện tượng cả ngàn người nhất trí ký tên vào bản Kiến nghị trong đó rất nhiều người không quen biết nhau mà mới chỉ “đồng thanh tương ứng đồng khí tương cầu”, thế mà bản Thông cáo báo chí của Bộ Công thương lại nói về những chữ ký đó một cách hàm hồ và chụp mũ trắng trợn như sau:

“[…] bên cạnh những ý kiến đúng đắn đó, có nhiều ý kiến rất kém xây dựng, hoàn toàn dựa trên những thông tin sai lệch, dựng chuyện, trầm trọng hóa, thậm chí mang tính kích động và bị các tổ chức phản động lợi dụng. Thể hiện rõ nhất là nội dung bản kiến nghị với nhiều thông tin không chính xác”.

Chúng tôi tạm bỏ qua chưa phân tích “kết luận” trên của Bộ Công thương, bỏ qua cả những kiểu cách quy chụp rất trịch thượng trong ngôn từ mà Bộ Công thương sử dụng, chỉ xin đi vào những lý lẽ cụ thể đã được Bộ Công thương phản bác.

Kính thưa quý vị,

Ý kiến thứ nhất của chúng tôi được Bộ Công thương trích dẫn như sau:

“Chủ trương lập dự án được công khai hóa vào cuối năm 2008 sang đầu năm 2009, song thực ra nó đã được “ký tắt” với người Trung Quốc từ nhiều năm về trước mà không hề xin ý kiến nhân dân thông qua Quốc hội do dân bầu ra; toàn bộ báo cáo tiền khả thi chưa bao giờ được trình ra trước nhân dân và đại diện của nhân dân tức Quốc hội”.

Giải trình của Bộ Công thương:

“Đây là nội dung hoàn toàn sai trái: Các dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin đã được nghiên cứu từ rất lâu, trong giai đoạn hợp tác với các nước khối SEV. Chủ trương phát triển ngành công nghiệp này đã được nêu trong văn kiện của hai Đại hội Đảng IX, và X. Bộ Chính trị đã xem xét và có nhiều chỉ đạo về vấn đề này, giao cho Chính phủ lập quy hoạch. Dự án Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2007-2015, có xét đến 2025 được xây dựng từ những năm 2005, trong quá trình xây dựng có nhiều cuộc hội thảo, lấy ý kiến rộng rãi các nhà khoa học, doanh nghiệp trong và ngoài nước v.v. Dự án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 167/2007/QĐ-TTg ngày 01 tháng 11 năm 2007”.

Chúng tôi xin phản hồi như sau:

–  Đầu thập niên 1980, Việt Nam yêu cầu khối SEV (Hội đồng Tương trợ Kinh tế hay COMECON) nghiên cứu dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin của Việt Nam. Mặc dù Liên Xô đang phải nhập khẩu 50% bauxite, chuyên gia Liên Xô, thông qua khối SEV, vẫn khuyến cáo Việt Nam “không nên khai thác bauxite trên Tây Nguyên do những nguy cơ gây tác hại sinh thái lâu dài rất nghiêm trọng, không thể khắc phục được đối với dân cư chẳng những tại chỗ mà còn cả dân cư và vùng đồng bằng Nam Trung Bộ. Chính phủ khi đó đã quyết định không khai thác bauxite mà gìn giữ thảm rừng và phát triển cây công nghiệp (cao su, cà phê, chè…) trên Tây Nguyên”⁽¹⁾. Lúc ấy Tổng Bí thư là Lê Duẩn và Thủ tướng là Phạm Văn Đồng.

–  Tháng 12 năm 2001, sau Đại hội Đảng IX, tân Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh viếng thăm Trung Quốc và ký tuyên bố chung giữa hai nước, trong đó có đề cập: “[...] nhất trí sẽ tích cực thúc đẩy các doanh nghiệp hợp tác lâu dài trên dự án bauxite nhôm Đắc Nông”⁽²⁾.

–  Tháng 5 năm 2002, báo chí Trung Quốc đưa tin: Năm 2001, Việt Nam và Trung Quốc đã ký bản ghi nhớ cho dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin trị giá 800 triệu đô la Mỹ ở Tây Nguyên; Trung Quốc đã hoàn tất báo cáo tiền khả thi sơ khởi về khả năng sản xuất hàng năm 1 triệu tấn alumin ở Đắc Nông⁽³⁾.

–  Tháng 12 năm 2003, báo chí Trung Quốc đưa tin: Aluminium Corp of China Ltd (Chalco) tham gia dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin ở Tây Nguyên; Việt Nam và Trung Quốc đã ký bản ghi nhớ cho dự án trị giá 1.35 tỷ đô la Mỹ và hai bên sẽ hoàn chỉnh báo cáo tiền khả thi cho dự án⁽⁴⁾.

–  Tháng 12 năm 2005, báo chí Trung Quốc đưa tin: Chalco đã ký một thỏa thuận ban đầu với Tập đoàn nhà nước Tổng công ty Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) để cùng hợp tác trong dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin ở Tây Nguyên⁽⁵⁾.

Tất cả những dữ kiện nêu trên đều xảy ra trước Đại hội Đảng X tổ chức vào tháng 4 năm 2006 khi vấn đề khai thác bauxite, sản xuất alumin mới lại được đề cập đến. Tuy nhiên, ngay cả khi “có chủ trương” rồi, thì tuyệt đại bộ phận nhân dân Việt Nam vẫn không được thông báo về chủ trương và dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin cho đến khi tin tức về dự án và phản biện được công khai hóa trên phương tiện truyền thông đại chúng bắt đầu từ cuối năm 2008.

Như vậy, giải trình của Bộ Công Thương là hoàn toàn không trung thực chứ không phải nội dung bản Kiến nghị của chúng tôi là sai trái, theo Thông cáo báo chí của họ.

Kính thưa quý vị,

Ý kiến thứ hai được Bộ Công thương trích dẫn (bản Kiến nghị nói rằng):

“Người Trung Quốc đóng cửa các mỏ khai thác bauxite của họ để chuyển sang khai thác ở Việt Nam, định trút gánh nặng ô nhiễm môi trường cho các thế hệ Việt Nam hôm nay và nhiều đời mai sau – những hành động y hệt như họ đã và đang làm ở châu Phi với sự giúp sức của những chế độ cai trị tham nhũng tại châu lục này, và đang bị dư luận thế giới theo dõi chặt chẽ và hết sức công kích”.

Ý kiến thứ ba được Bộ Công thương trích dẫn (bản Kiến nghị nói rằng):

“Kỹ thuật, công nghệ và nhân công khai thác dự định du nhập chủ yếu từ Trung Quốc, một cường quốc mới nổi dậy với nền kinh tế đang giàu lên nhưng bên trong vẫn chứa đựng không ít thực trạng bất khả tín, trong đó liên quan đến vấn đề khai thác bauxite là sự “nổi tiếng” của Trung Quốc trên toàn thế giới hiện đại như là một quốc gia gây ô nhiễm môi trường vào bậc nhất, chưa kể những “vấn nạn” khác (chỉ mới trong tháng Ba vừa rồi Chính phủ nước Úc đã phải hủy bỏ một dự án khai thác khoáng sản ở Nam Úc ký với Trung Quốc vì lý do quốc phòng)”.

Giải trình của Bộ Công Thương:

“Như trên đã nêu, hiện nay ở Tây Nguyên chỉ có 2 dự án Tân Rai và Nhân Cơ là do ta tự đầu tư (chủ đầu tư là Tập đoàn nhà nước TKV) mà không phải là dự án liên doanh với nước ngoài. Nội dung bản kiến nghị cố tình xuyên tạc sự thật, mang tính kích động làm ảnh hưởng đến mối quan hệ tốt đẹp giữa Đảng và Nhân dân hai nước.

…

“Đến thời điểm hiện nay, chưa có bất kỳ một dự án nước ngoài nào hoặc liên doanh nào về khai thác bauxite, sản xuất alumin tại Việt Nam được thỏa thuận. Việc dự kiến hợp tác với các nhà đầu tư nước ngoài như Alcoa (Mỹ), Chalco (Trung Quốc), Uc-Russal (Nga) vẫn đang được các doanh nghiệp Việt Nam đàm phán và chưa có kết quả. Như vậy thông tin về việc Trung Quốc đóng của các mỏ bauxite và chuyển sang khai thác bauxite ở Việt Nam là không có tính hiện thực và không đúng với tình hình thực tế.

“Về vấn đề “Kỹ thuật, công nghệ và nhân công khai thác dự định du nhập chủ yếu từ Trung Quốc…”:

“Đối với dự án nhà máy alumin Tân Rai và Nhân Cơ, Tổng thầu gói thầu EPC là Công ty Chalieco, Trung Quốc (Công ty con của Chalco). Trong quá trình xét thầu, hồ sơ dự thầu của Công ty này đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu; Chalieco cam kết chuyển giao công nghệ sản xuất alumin tiên tiến. Thực tế sản phảm alumin của Chalco đạt tiêu chuẩn để sản xuất nhôm và có tính cạnh tranh trên thế giới. Tại cuộc Hội thảo khoa học ngày 9 tháng 4 năm 2009, Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải đã giao nhiệm vụ cho Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm chỉ đạo và kiểm tra việc chuyển giao công nghệ sản xuất alumin, đảm bảo công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường”.

Chúng tôi xin phản hồi như sau:

–   Theo các báo quốc tế cũng như theo báo chí Trung Quốc, trong vòng hơn 5 năm nay, hàng ngàn doanh nghiệp khai thác quặng mỏ (bauxite, than, v.v.) của Trung Quốc phải đóng cửa do những quy định mới về bảo vệ môi trường hay đòi hỏi canh tân kỹ thuật. Trong cùng thời gian, doanh nghiệp lớn như Chinalco không ngừng mở rộng thị trường khai thác bauxite, sản xuất alumin ra nước ngoài như Brazil, Australia, Guinea hay Việt Nam⁽⁶⁾.

–   Tháng 11 năm 2006, hãng thông tấn Reuters đưa tin trong thời gian Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào tham dự Hội nghị APEC ở Hà Nội, Chalco và TKV đã ký hiệp nghị khung cùng hợp tác trong dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin trị giá 1.6 tỷ đô la Mỹ⁽⁷⁾.

–   Tháng 5 năm 2007, báo chí Việt Nam (bản tiếng Anh) đưa tin Chalco và TKV đã thỏa thuận cùng hợp tác trong dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin. TKV và Chalco sẽ thành lập liên doanh bauxite trong đó TKV nắm 51% vốn và thành lập liên doanh alumin trong đó Chalco nắm 60% cổ phần⁽⁸⁾.

–   Tháng 5 năm 2008, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh viếng thăm Trung Quốc và ký tuyên bố chung giữa hai nước, trong đó có đề cập: “[...] Hai bên tích cực ủng hộ và thúc đẩy các doanh nghiệp của hai nước hợp tác lâu dài cùng có lợi trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, công nghiệp chế tạo, phát triển nguồn nhân lực, năng lượng, chế biến khoáng sản và các lĩnh vực quan trọng khác. Hai bên tăng cuờng hợp tác trong các dự án như: Bô-xit Đắc Nông, các dự án trong khuôn khổ “Hai hành lang, một vành đai kinh tế” và các dự án lớn khác”.

–   Tháng 7 năm 2008, báo chí Việt Nam (bản tiếng Anh) đưa tin Chalieco và TKV đã ký thỏa thuận tổng thầu gói thầu EPC xây dựng nhà máy sản xuất hàng năm 0.6 triệu tấn alumin tại Bảo Lâm, Lâm Đồng⁽⁹⁾.

–   Tháng 9 năm 2008, báo chí Việt Nam (bản tiếng Anh) đưa tin dự án khai thác bauxite giữa Chalco và TKV ngưng trệ do bất đồng trong vấn đề xây dựng hạ tầng cơ sở⁽¹⁰⁾.

Tất cả những dữ kiện nêu trên nhấn mạnh hai điểm chính:

–   Việc các doanh nghiệp Trung Quốc khai thác quặng mỏ ảnh hưởng nguy hại đến môi trường và việc họ mở rộng lãnh vực khai thác quặng mỏ ngoài Trung Quốc là một thực tế không thể chối cãi.

–   Các doanh nghiệp Trung Quốc coi trọng dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin ở Tây Nguyên và đang ráo riết thúc đẩy Việt Nam trong quá trình thi công. Mọi chậm trễ, nếu có, chỉ là yếu tố nhất thời.

Kính thưa quý vị,

Trong phần kết lá thư gửi Hội thảo về bauxite ngày 09/4/2009 tại Khách sạn Melia, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã có lời khuyên hết sức thẳng thắn là:

“[…] không nên khai thác.

Vì đứng về lợi ích toàn cục và sự phát triển bền vững lâu dài của đất nước, khai thác sẽ gây hậu quả cực kỳ nghiêm trọng về môi trường, về xã hội, về an ninh quốc phòng.”

Những điều được viết trong bản Kiến nghị của cả ngàn chữ ký chúng tôi chỉ là biểu hiện lý trí và tình cảm đã được Đại tướng bộc bạch. Qua văn bản kết luận gần đây của Đảng và Thủ tướng Chính phủ, nhân dân Việt Nam nhận thấy có nét tư duy tích cực, đã đặt ra yêu cầu thận trọng khi xử lý vấn đề bauxite Tây Nguyên⁽¹¹⁾. Song, chúng tôi vẫn thấy cần vạch ra mấy xu thế sau đây:

Có ý kiến cho rằng, do cam kết quốc tế, Việt Nam không thể ngưng dự án khai thác bauxite, sản xuất alumina

Tình hình cụ thể cho thấy: nhân dân Việt Nam thông qua Quốc Hội, cơ quan quyền lực tối cao của mình, chưa hề có dịp biểu quyết về chủ trương làm bauxite ở Tây Nguyên. Nếu bên “cam kết quốc tế” thực sự tôn trọng quyết định của cả dân tộc Việt Nam, thì đó là điều tốt cho họ. Còn không, nhân dân Việt Nam đã biết dựng nước thì cũng biết giữ nước. Nhân dân Việt Nam từng trải nhiều ách nô lệ, chắc chắn không một ai vì quyền lợi riêng mà bênh “bên đối tác” và phản bội lại dân tộc mình.

Có ý kiến cho rằng phát triển kinh tế khu vực cho Tây Nguyên là một nhu cầu cấp bách, trong đó trữ lượng bauxite của Việt Nam lớn hàng thứ ba trên thế giới, nên càng cần tận dụng nguồn tài nguyên này vào phát triển kinh tế!

Tình hình cụ thể cho thấy: Dân tộc ta vừa ra khỏi chiến tranh, kinh nghiệm xây dựng đất nước vẫn còn non nớt. Tình trạng đó thể hiện ở năng lực yếu khi quản lý những hạng mục lớn mà thực tế làm ăn thất bát trong việc nhập hàng loạt các nhà máy mía đường, vụ ô nhiễm kéo dài cả chục năm do nhà máy bột ngọt Vedan gây ra, vụ “quy họach” ồ ạt các sân golf … chỉ là mấy thí dụ quá nhỏ. Việc học tập xây dựng một đất nước PHÁT TRIỂN  BỀN VỮNG không dễ dàng gì khi còn có đầu óc quản lý lối tiểu nông, khi còn có tệ nạn tham nhũng, và khi bắt đầu hình thành những tập đoàn lợi ích rất khó kiểm soát.

Nếu có ai đó đã nói “không khai thác bauxite bằng mọi giá”, thì mong rằng đó là lời nói chân thành. Người biết nghĩ như thế hãy đấu tranh chống lại lối suy nghĩ kiểu cờ bạc, đem dân tộc ra đặt 50/50 vào một canh bạc chắc gì đã năm ăn năm thua?

Cũng đấu tranh cả với thói vô trách nhiệm, thể hiện trong những cách phát ngôn thiếu suy nghĩ, thiếu tầm vóc của người có trách nhiệm xây dựng Nhà nước Pháp quyền.

Kính thưa quý vị,

Vì hoàn toàn tin cậy vào quý vị, lại hy vọng rằng quý vị cũng cùng tâm tư với chúng tôi, nghĩa là cùng đặt quyền lợi Tổ quốc trên hết, chúng tôi trông đợi những quyết định đầy bản lĩnh và đầy trách nhiệm của quý vị. Khó khăn nào hơn khi Đại tướng thân yêu của chúng ta quyết định kéo pháo ra, chậm cuộc tổng tiến công lại, song Ngài đã làm được điều đó, và tên tuổi Ngài sẽ sống mãi cùng non sông đất nước!

Xin cám ơn quý vị Lãnh đạo đã lắng nghe lá Thư ngỏ số 2 này, trong đó chứa đựng những lời tâm huyết của những con người chỉ muốn rảnh rang làm công việc sáng tạo âm thầm của mình, không một mảy may thu vén cho riêng mình trong vụ việc liên quan đến dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin.

Xin chân thành cảm ơn quý vị,

Thay mặt các chữ ký Kiến nghị Bauxite Tây Nguyên

GS Nguyễn Huệ Chi, nhà văn Phạm Toàn, GS TS Nguyễn Thế Hùng

Phụ chú:

⁽¹⁾. Thư Đại tuớng Võ Nguyên Giáp gửi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ngày 14/01/2009

⁽²⁾. http://viet.vietnamembassy.us/tintuc/story.php?d=20011203000335

⁽³⁾. http://www.chinadaily.com.cn/en/doc/2002-05/09/content_118721.htm

⁽⁴⁾. http://www.chinadaily.com.cn/en/doc/2003-12/05/content_287458.htm

⁽⁵⁾. http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-12/20/content_504770.htm

⁽⁶⁾. “Refined Brown Aluminum Oxide from China”, U.S. International Trade Commission, March 2009; “Bauxitee and Alumina [Advanced Release]”, U.S. Department of Interior, U.S. Geological Survey, November 2008; Thailand Office of Industrial Economics Report, April 2005

⁽⁷⁾. http://www.reuters.com/article/companyNewsAndPR/idUSHAN21294820061117

⁽⁸⁾. http://english.vietnamnet.vn/biz/2007/05/698557/

⁽⁹⁾. http://www.thanhniennews.com/business/?catid=2&newsid=40298

⁽¹⁰⁾. http://www.thanhniennews.com/business/?catid=2&newsid=41689

⁽¹¹⁾. http://vietnamnet.vn/chinhtri/2009/04/844142/

http://vietnamnet.vn/chinhtri/2009/05/846241/

Việt Nam ngày 30 tháng 4 năm 2009

Thưa các đại biểu Quốc hội khóa 12,

Hơn một ngàn cử tri và không phải cử tri (sinh sống ở nước ngoài) đã ký tên vào bản Kiến nghị gửi các cơ quan Nhà nước về dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên, một lần nữa viết thư ngỏ này chân thành gửi gắm lòng tin vào những nhà lập pháp đương thời, coi như một kiến nghị bổ sung, mong quý vị xem xét.

Thưa quý vị,

Gần đây, Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ra bản Kết luận về vấn đề khai thác bauxite ở Tây Nguyên. Đó không là một bản Chỉ thị, mà là một bản Kết luận, điều đó thể hiện một thái độ cầu thị, tôn trọng dư luận, một hành động giao tiếp với công luận. Tất cả những ai có thiện chí đều nhận ra điều đó.

Tuy nhiên, cũng trên tinh thần dân chủ và cởi mở, trên tinh thần xây dựng một Nhà nước pháp quyền hiện đại, chắc chắn là Bộ Chính trị cũng muốn rằng những kết luận của mình sẽ được thể chế hóa thành luật để có đầy đủ giá trị pháp lý và sức mạnh thực thi.

Vì thế, vai trò của quý vị đại biểu Quốc Hội lúc này, nhất là trong kỳ họp tháng 5-2009 sắp tới, thật vô cùng quan trọng.

Mọi người đều biết, từ những năm tám mươi thế kỉ trước, khối COMECON tuy rất cần nhôm, song đã quyết định không khai thác bauxite trên lãnh thổ Việt Nam. Lý do của việc này đã được nói rõ trong hai lá thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp mà chắc chắn mỗi đại biểu Quốc Hội đều biết.

Ngày nay, các chuyên gia, các nhà khoa học của ta lại một lần nữa kết luận dứt khoát rằng khai thác chế biến bô xít ở Tây Nguyên là chuốc lấy vô vàn rủi ro về môi sinh và văn hóa để làm một việc không có lãi về kinh tế và tự buộc mình lệ thuộc nguy khốn vào một nước ngoài khách hàng duy nhất của sản phẩm nhôm đó. Điều này, chắc chắn mỗi đại biểu Quốc Hội đều biết.

Một em học sinh Trung học của Việt Nam cũng được dạy trong sách giáo khoa rằng Tây Nguyên là “nóc nhà của Đông Dương”. Thế nhưng, cùng với dự án khai thác bauxite ở vùng này là nguy cơ có mặt của những binh đoàn “người lao động” nước ngoài tới “làm việc”, trong đó nhiều người đã tới bằng visa du lịch. Sự kiện kèm theo số liệu đó đã được phóng viên báo “Nhân dân” đưa ra, chắc chắn mỗi đại biểu Quốc Hội đều đã biết cả.

Thưa quý vị đại biểu,

Thư ngỏ này được công bố trên mạng vào đúng ngày 30 tháng Tư, ngày tổng kết những mừng vui và nghẹn ngào của dân tộc Việt Nam, đó là điều rất có ý nghĩa. Nó nhắc nhở quý vị là những nhà lập pháp rằng một việc làm dù nhỏ nhặt, một lần giơ tay biểu quyết dù vẫn ngập ngừng của quý vị, đều là một viên đá lót đường để dân tộc ta, Tổ quốc ta chắc chắn có cơ may ngẩng mặt nhìn ra năm châu thế giới. Điều trái ngược lại sẽ là cái chết được báo trước, không thể là gì khác!

Chúng tôi tha thiết kêu gọi quý vị hãy xem xét kỹ lưỡng toàn bộ chủ trương khai thác bauxite ở Tây Nguyên và pháp chế hóa vấn đề này.

Chúng tôi xin gửi tới quý đại biểu Quốc hội lời chào trân trọng và tin tưởng.

Thay mặt các chữ ký Kiến nghị Bauxite Tây Nguyên (*)

Gs. Nguyễn Huệ Chi, Nhà văn Phạm Toàn, Gs. Ts. Nguyễn Thế Hùng

(*) Vì một lý do riêng tư, Ông Nguyễn Hồng Quân, người có tên trong danh sách Kiến nghị ngày 12-4-2009  đề nghị rút tên khỏi Thư ngỏ ngày 30-4-2009

Ama Kông bỏ lại đằng sau vương quốc núi rừng vùng vẫy một đời…

Trưa một ngày đầu tháng ba 2009, tại Buôn Đôn, tỉnh Đắc Lắc, cách biên giới Campuchia và Lào chừng vài chục cây số, một cụ già được một phụ nữ trẻ đỡ cánh tay, lọm khọm bước lên chiếc xe du lịch màu trắng.

Ông cụ 98 tuổi mặc quần soọc, mình trần, lưng còng. Cụ nhắm mắt, đôi mi mắt mỏng tang, đuôi mắt ngấn lệ. Trời nắng chói mắt, hay cụ không giấu nổi xúc động trong lòng?

Người phụ nữ đùa, như nói với một đứa trẻ : “Bộ già muốn khóc hả?”. Cụ già lên xe đi Buôn Mê Thuột để sống ít lâu với một người con trai.

Cụ chính là Ama Kông, dũng sĩ săn voi và dạy voi huyền thoại mà tiếng tăm đã vượt qua biên giới Việt Nam, Campuchia, Lào và Thái Lan từ ngày cụ dâng tặng voi trắng cho những quốc vương.

Những công ty du lịch Tây Nguyên ngày nay đua nhau sử dụng hình ảnh cụ.

Hàng trăm cửa hiệu ở Tây Nguyên và những nơi khác bầy bán thuốc cường dương bổ thận mang tên Ama Kông, quảng cáo được làm bằng bốn loại cây cỏ mà loài voi ưa tìm ăn.

Chất phác, không biết bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, cụ không nhận được một xu tác quyền. Kinh doanh bất chính đã lan tràn tận Tây Nguyên, cướp đoạt không thương tiếc.

Chưa hết, bà Ami Lĩnh, 70 tuổi, con gái của cụ, giữa hai miếng bã trầu đỏ quạnh nhổ lọt trúng khe hở giữa hai tấm ván sàn nhà, còn tiết lộ cho tôi biết là vết thương chưa rút chỉ khâu trên lòng bàn tay trái của cụ là dấu tích nhát rựa mà của bà vợ ‘út ‘ 43 tuổi, trước đó mấy ngày đã chém vào.

Chứng tỏ một sư tử Hà Đông còn đáng gờm hơn cả trăm thớt voi, nhất là trong chế độ mẫu hệ. Tóm lại, Ama Kông đang trải qua một thời kì không vui cho lắm và cũng không mấy vinh quang.

Là trưởng lão của một gia đình năm thế hệ, có khoảng hai mươi người con, 43 người cháu, 27 chắt, 5 chít… săn bắt và thuần hoá được gần ba trăm con voi, thế nhưng nay trông dáng cụ phải cúi đầu rời rừng lên thành phố.

Cụ bỏ lại đằng sau vương quốc núi rừng vùng vẫy một đời, để chịu đựng những âm thanh dị kì, chát chúa, với mùi khói xăng xốc óc, ánh đèn ma quái và những bức tường của thành phố xa lạ.

Cụ ra đi. Và có thể cụ sẽ trở về, nhưng tôi sẽ không bao giờ hỏi cụ những câu hỏi mà tôi đã chuẩn bị kĩ trước khi gặp. Hình như một cuộc hẹn lỡ làng…

Lỡ hẹn với thiên nhiên

Từ năm 1969 đến nay, tôi chưa trở lại thăm vùng này trên chiếc xe gắn máy, trong đầu óc tôi còn giữ nguyên những hình ảnh hoang tàn, chết chóc.

Hàng trăm hecta cây cối trụi lá, khẳng khiu quằn quại như những bộ xương khô, nâu nâu hay xám xịt.

Hàng chục hecta đất bị những xe ủi khổng lồ của quân đội Hoa Kỳ cày xới, hoang hoá để ‘khai quang’ vành đai chung quanh những căn cứ quân sự…

Nay, đúng là đâu đâu tôi cũng thấy tận mắt sức sống sôi nổi, trong cơn sốt xây dựng tràn trề sức trai bạo liệt.

Dọc đường, không có đoạn nào không có nhà cửa đang xây. Xe ben, xe lăn, xe ủi đất nhiều hơn cả những cột cây số.

Những đoạn đường mới toanh vừa hoàn thành, thênh thang, phẳng phiu.

‘Suối đỏ lựng như dòng máu tuôn chảy từ thân thể một vùng đất bị tử thương như ở Nhân Cơ’

Nhưng biết bao đoạn khác còn đang là những công trường, và bấy nhiêu cuộc hẹn lỡ dở đối với những giá trị của văn hoá và văn minh.

Đường sá đã trở thành một chiến trường mà trên đó quy luật giao thông duy nhất là : kẻ yếu muốn sống còn phải lép vế kẻ mạnh; tài xế xe đò và xe tải tác oai tác quái như những tên sát nhân hung bạo, phóng nhanh, bóp còi inh ỏi, bất chấp những chiếc xe máy tội nghiệp đi ngược chiều đã phải chạy dẹp sang bên lề đường chưa được gia cố.

Trên đường đi từ Buôn Mê Thuột về Đắc Nông, tôi phải trải qua không biết bao nhiêu giờ phút kinh hoàng lẫn phẫn uất.

Bất luận thế nào, từ nay đối với tôi Tây Nguyên không còn là ‘vùng sâu vùng xa’ nữa rồi.

Không đủ thời gian và thiếu thông tin, hẳn tôi đã đi qua mà không biết rất nhiều thắng cảnh.

Song có một điều chắc chắn: cả vùng Tây Nguyên đang biến đổi theo một vận tốc chóng mặt.

Đồi xanh trở thành đồi trọc, mặt đất nhiều nơi hoang hoác như trên mặt trăng.

Dưới thung lũng, sông suối đỏ lựng như dòng máu tuôn chảy từ thân thể một vùng đất bị tử thương như ở Nhân Cơ, Gia Nghĩa tỉnh Đắc Nông.

Dân số người Kinh áp đảo dân số các sắc tộc bản địa đang sống lay lắt, như những cây rừng bị bứng rễ.

May mắn cho tôi, có một cuộc hẹn tình cờ rất thú vị tại thị xã Kontum với nhà văn Nguyên Ngọc, tác giả tác phẩm nổi tiếng ‘Đất nước đứng lên’ mà nhân vật chính là anh hùng Núp.

Là người Kinh nhưng với những hiểu biết sâu sắc về lịch sử, văn hoá, phong tục, tâm lý người dân tộc thiểu số, môi trường, thậm chí linh hồn Tây Nguyên của ông, tôi nghĩ Nguyên Ngọc là một Già làng thứ thiệt.

Nhà văn Nguyên Ngọc kể chuyện Tây Nguyên cho nhà giáo Pháp André Menras

Là thầy giáo nhưng ông không ngừng tự học mỗi ngày.

Đi nhiều với sự dẻo dai hiếm có của một ‘già làng’ 77 tuổi, ông đã từng lên tiếng mạnh mẽ để bảo vệ nền văn hoá xã hội quí báu, độc đáo của thiên nhiên và lịch sử con người vùng ấy khi nó bị đe doạ bởi quyết tâm vô tâm của con người.

Tới đây, tôi phải nói thực lòng: trong chuyến đi ngắn ngày, tôi đã nhiều lần nhìn thấy nét mặt của cả một vùng đất bị xâm phạm, biến dạng và đánh mất bản sắc.

Vùng đất ngày hôm qua còn là cái mái nhà của toàn bộ bán đảo, hiên ngang, độc đáo, huyền bí mà bao dung, tự trọng và được kính trọng, nay đang trở thành cái bậc tam cấp lè tè, vất vưởng trước bốn phương gió chướng.

Ảo ảnh giàu sang dễ dàng đấy, nhưng chắc chắn phù du?

Viễn cảnh lợi nhuận kếch sù cho một số người, cho tất cả hay cho những ai?

Mục đích của tôi không phải là trả lời những câu hỏi ấy. Sớm muộn tương lai sẽ trả lời !

Tôi chỉ muốn nói, như Ama Kông, rằng ngà voi, một khi nhổ đi rồi, sẽ chẳng bao giờ mọc lại.

Hiện nay nhiều teen chọn cách chatsex trên điện thoại di động để có thể “tự sướng” mà không sợ bị ai phát hiện.

Hình thức đa dạng

Hiện nay hầu như những chương trình chat trên điện thoại di động đều cho phép chia sẻ ảnh bằng cách tự chụp bằng camera của máy rồi send (gửi) trực tiếp qua nick chat. Có lẽ vì hình thức khá tiện lợi nên chat sex trên “dế” được khá nhiều teen lựa chọn và quay mặt lại với hình thức chat sex trên máy tính.

Ảnh minh họa.

Khác với L là anh chàng B (trường NH), B chủ động đến với chat sex trên điện thoại di động vì nghĩ rằng chat trên máy tính dễ bị phát hiện nên chat trên “dế” là an tòan nhất. B mua cho mình một chú “dế” cực “xịn” để phục vụ cho việc online chat sex thay vì chat bằng máy vi tính như trước kia.

Chia sẻ file “đen”

Chat sex trên “dế” còn là nơi thế giới thứ 3 của teen hội tụ với nhau và chia sẻ những hình ảnh “mát mẻ” của bản thân. Anh bạn P (một teen đồng tính 17 tuổi) vô tư cho biết: ”Chat sex trên di động đôi khi còn là công cụ để em tìm bạn tình. Thế giới sex trên điện thoại di động cũng không thua kém gì trên máy vi tính đâu nhé!”.

Nghiện chat sex trên “dế” nên anh chàng Q (trường QT) phải trả hơn 50k một ngày vì online và gửi file ảnh cũng như nhận file liên tục. Q cho biết: “Ngày nào không online trên điện thoại di động thì thấy khó chịu nên đành vậy, tốn tiền nhưng cũng thỏa mãn được là dễ chịu rồi”.

Ảnh minh họa

Nhấc điện thoại gọi cho nhà nghỉ P.A trên đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) nói mình muốn đặt phòng đêm Noel 24 -12, tôi nhận được lời nói nhã nhặn: “Dạ, nhà nghỉ chúng tôi khách đã đặt kín phòng đêm hôm đó từ mấy ngày trước rồi”. Gọi cho một nhà nghỉ khác, một lời từ chối tương tự xuất hiện.

Cậu em họ đang học lớp 12 trường PĐP nhìn tôi cười cười: “Bây giờ mới đặt thì làm gì có phòng anh ơi. Mấy đứa lớp em nghe nói đã đặt trước đó cả chục ngày rồi. Phòng trường hợp sốt phòng như năm ngoái mà”.

Ngày lễ Giáng sinh bây giờ không chỉ là một sinh hoạt tôn giáo của người theo đạo Thiên Chúa giáo nữa mà đã trở thành một lễ hội chung của mọi người và được một số thanh niên coi đó là cái cớ để nghĩ ra những thú ăn chơi thác loạn đến rùng mình.

“Dại gì mà không… thác loạn”

“Cả năm mới có một ngày, dại gì mà không thác loạn”, đó là câu nói của một cậu chàng tên H. sinh năm 1990, tân sinh viên khoa quản trị kinh doanh của một trường đại học dân lập trên địa bàn Hà Nội. Anh chàng H. và cô bạn gái của mình đã lên trước kế hoạch ăn, chơi đêm Noel trước đến cả tháng. H. nói: “Năm ngoái, em còn đang học lớp 12, nên ông bà bô quản chặt lắm, tối Noel bị nhốt ở nhà học với gia sư đến phát ớn trong khi lũ bạn em làm đủ trò ở ngoài. Năm nay vào đại học rồi, ông bà bô “thả lỏng” nên phải tranh thủ đêm Noel chơi bời cho bằng bạn bằng bè”.

“Sự tranh thủ” của H được thể hiện ở “thời gian biểu” chơi bời đêm 24 – 12 của cậu kín đặc những hoạt động với đám bạn cậu ấm cô chiêu và với cô người yêu mới “tậu” được từ khi mới vào đại học. Trong cái gọi là danh sách những nơi “vinh dự” sẽ được H. và đám bạn cậu ghé qua trong đêm Giáng sinh, không hề thấy xuất hiện tên một nhà thờ nào mà lỗ tai tôi chỉ nghe lùng bùng nào những “đánh võng” với chả “lượn lờ” hết nhà hàng X đến vũ trường Y, và dĩ nhiên không thể thiếu nơi quan trọng nhất, nơi sẽ là “bến đỗ” nhưng chưa chắc đã “bình yên” sau mọi hoạt động huyên náo đó: nhà nghỉ.

Để chuẩn bị cho một buổi ăn chơi “thác loạn”, H và nhóm bạn đã gọi điện đặt trước 4 phòng nhà nghỉ cho 4 đôi từ cách đây mấy hôm. Giá tiền phòng dù đặt trước nhưng vẫn bị đội lên gấp đôi: 400.000 đồng/phòng. “Như thế vẫn còn là rẻ, nhiều nơi còn đòi giá gấp ba cơ anh ạ. Tối Noel năm ngoái nghe nói 5, 6 trăm nghìn/ phòng mà còn không có. Nhiều nhà nghỉ còn không cho đặt trước, họ găm phòng đợi lúc đó mới “chém” khách tới bến mà”, H nói với vẻ sành sỏi rất… ta đây!

Hình như “tư tưởng lớn gặp nhau” nên không chỉ nhóm của H. mà rất nhiều thanh niên trẻ khác cũng vạch sẵn ra cho mình kế hoạch “thác loạn” đêm Noel tương tự như vậy. Có lẽ nghe nhiều quá nên tự dưng thấy nó trở nên bình thường hay chính bản thân Q.G, một nữ sinh viên ngoại ngữ 19 tuổi thực sự có vấn đề về ngôn ngữ mà cô nói về từ “thác loạn” cứ như thể từ đó có ý nghĩa tốt đẹp lắm. Khi nói chuyện về kế hoạch đi chơi với người yêu trong “đêm Thánh vô cùng”, G. cứ nói như súng liên thanh: “Chúng em sẽ thác loạn chỗ này, sau đó sẽ chơi thác loạn ở chỗ kia” khiến tôi và cô bạn đi cùng không tránh khỏi những lúc phải quay đi kín đáo mỉm cười.

Nghe G. nói về “thác loạn” kể cũng thấy… thác loạn thật. Tựu chung lại, G. và bạn trai sẽ cùng nhau đi ăn ở một nhà hàng sang trọng mà đời sinh viên của cô chắc không có nhiều dịp được thưởng thức. Sau đó, họ sẽ hòa vào dòng người đến với Nhà thờ lớn cầu nguyện như một con chiên ngoan đạo và cuối cùng, chắc chắn, dù G. không nói thẳng ra nhưng ai cũng hiểu, cả hai sẽ tìm đến “bến đỗ bình yên” giống như nhóm của H. mà thôi.

“Chuyện đi nhà nghỉ đêm Noel giờ có gì lạ? Em nghe mấy đứa bạn nói nhóm thằng K. ở lớp A4 đêm Noel sẽ có màn ngủ giao lưu tức là sẽ trao đổi người yêu cho nhau ấy. Không biết có thật không hay là chúng nó chỉ đùa!”, đứa em họ của tôi nói nhỏ. Hy vọng đó chỉ là lời nói đùa những lúc bốc đồng của mấy cậu nhóc choai choai chứ nếu không thì thật… kinh khủng!

Hậu họa của thác loạn

Sau đêm Noel, năm nào chúng ta cũng phải nghe những con số giật mình: hàng trăm vụ tai nạn giao thông xảy ra trên toàn quốc cướp đi sinh mạng của không biết bao nhiêu con người mà hầu hết trong số đó sẽ là những chủ nhân tương lai của đất nước. Biết bao nhiêu gia đình sẽ mất đi con cái, biết bao nhiêu giảng đường, lớp học trống vắng những chỗ ngồi… Mất mạng vì những niềm vui trong chốc lát thì như thế liệu có đáng hay không?

Một bác sĩ đã cho người viết bài này biết một con số thật rùng mình: năm nào cũng vậy, khoảng thời gian từ một đến vài tháng sau Giáng sinh, Khoa sản bệnh viện nơi bà đang công tác cũng phải “giải quyết hậu quả” cho hàng trăm nữ sinh trong số đó không ít cô gái còn rất trẻ, thậm chí vẫn còn vị thành niên. Có trường hợp khiến vị bác sĩ này day dứt mãi: một cô gái mới 17 tuổi đi “phá chui” ở các cơ sở y tế ở ngoài và bị nhiễm khuẩn, đến khi khám tại bệnh viện thì đã quá muộn rồi, cô gái không bao giờ còn có thể trở thành mẹ được nữa. Nước mắt dù có tuôn rơi bao nhiêu thì cũng không thể giúp cô gái trẻ quay lại quá khứ được nữa.

Sau mùa Noel năm nay, ai có thể chắc chắn rằng bi kịch này không xảy ra với những cô gái như Q.G, với người yêu của anh chàng tên H? Có cô gái chàng trai nào đang dự tính cho một Noel “hết mình” với chả “tới bến” giật mình nghĩ đến cái gọi là “ngày vui ngắn chẳng tày gang”?

Theo

Một bà cụ chống gậy lò dò bước lên chiếc xe bus đông nghẹt. Nhân viên soát vé gọi cô gái mập mạp còn rất trẻ đứng lên nhường ghế. Bà cụ cảm ơn. Cô gái làu bàu “Già mà còn bon chen”.

Bà mẹ dắt đứa con nhỏ xíu lên xe bus, không có chỗ ngồi. Em bé mỏi chân đòi mẹ bế. Người mẹ mồ hôi nhễ nhại. Đôi nhân tình còn rất trẻ ngồi ngay cạnh vờ như không thấy, cứ quấn quýt ôm lấy nhau.

Trước cổng trường học

Một nam sinh tay đeo phù hiệu, đạp xe chạy vèo từ trong sân trường ra cổng, bỗng phanh xe “két” một tiếng: “Đui hả cha nội?”. Ông già không nói gì bỏ đi, chắc vì lãng tai. Tụi bạn xúm lại: “Thôi bỏ đi, điếc mà còn đui, nói làm gì cho mệt!”.

Tại nhà vệ sinh công cộng

Một cô gái tuổi teen ăn mặc rất sành điệu gọi bạn: “Mày làm gì lâu thế? Nhanh lên chứ!”. “Đợi dội nước đã”. “Dội làm gì, mày giành việc với mấy bà lao công à?”.

Trong siêu thị

Giờ cao điểm, hai bạn gái lựa rất nhiều món hàng, đến quầy tính tiền thì không đủ tiền. Người thu ngân nói: “Các em vui lòng để đồ không mua vào cái giỏ bên dưới”. Một bạn nói lớn:“Tui cứ để đại ra đây, nhiệm vụ của nhân viên siêu thị là sai khách hàng đó à? Có biết khách hàng là thượng đế không?”.

Trong rạp chiếu phim

Một chị lớn tuổi vịn tay vào ghế chợt nói lớn: “Ai chơi kỳ cục vậy, sao nhả kẹo cao su ra đây?”. Chị không nhìn thấy hai bạn trẻ ngồi hàng ghế sau cười khoái chí. Một bạn còn nói nhỏ: “Phim này coi mới hay nè”.

Việc web đen “mocxi” bị chặn, các thành viên chủ chốt bị bắt, làm rúng động giới sinh viên, học sinh – đối tượng tham gia chiếm đa số các trang web “bẩn”. Tuy vậy, không ít bạn trẻ không lấy đó làm sợ, tiếp tục up lên diễn đàn nhiều phim ảnh đồi trụy…


Nấm “mốc” bị dẹp, nấm độc khác vẫn hoành hành

Sau khi “mocxi” bị cơ quan chức năng ngăn chặn, một số web đen khác như “buon…”, “gai…” chẳng hề tỏ ra lo lắng. Thậm chí, một trang web đen nhờ “mocxi” bị dẹp bỗng có lượng truy cập tăng lên đột biến là “laux…”. Thành viên tham gia web này lên đến hàng chục nghìn người, lượt truy cập mỗi ngày lên đến con số hàng triệu. Mỗi thành viên được cấp một nick name, và “số má” của thành viên trong trang web đen này được kí hiệu bằng cách gọi rất… ấn tượng.

Một thành viên của web “laux…” cho biết, “số má” của thành viên tùy thuộc vào sự tham gia nhiệt tình của họ, thông qua việc post bài, ảnh, phim lên diễn đàn. Phim, ảnh có nội dung càng “đồi trụy”, được nhiều người click vào thưởng thức thì uy tín của thành viên trong diễn đàn ngày càng được nâng cao.

Những thành viên mới tham gia được định danh bằng hai chữ: “còn trinh”. Thành viên có chút đóng góp sơ khởi ban đầu được gọi là “mới ra chơi”, thành viên tham gia lâu hơn, có nhiều bài vở đóng góp cho diễn đàn được gọi là “dân chơi”. Tuy nhiên, hầu hết các thành viên ở diễn đàn này đều được định danh bằng từ “dân chơi thứ thiệt”, là cấp độ cao nhất của diễn đàn, chỉ đứng sau admin, mod, smod là “free sex for all” .

Hoàng T., một sinh viên Trường đại học Bách khoa Hà Nội, cũng từng “ti toe” làm thành viên diễn đàn cho biết: “Ở trang web này thì 10 người đã hết 8 người là dân chơi thứ thiệt. Đặc biệt còn phân chia ra từng vùng miền khác nhau như dân chơi Sài Gòn, dân chơi Hà Nội, có cả những “anh hai” miền Tây chịu chơi. Thi thoảng nhóm dân chơi tổ chức offline để anh em gặp nhau, chia sẻ những bức ảnh, những phim “độc” cho nhau”.

Mỗi bức ảnh hay một video “độc” có số lượng người truy cập lên đến hơn trăm nghìn lượt, mà theo T. thì trung bình một ngày lượng ảnh, phim đen được các thành viên up lên diễn đàn có hàng trăm hình và phim. “Thôi thì đủ thể loại, từ châu Á đến châu Âu, từ châu Phi đến châu Mỹ. Nhưng thể loại được nhiều sinh viên, học sinh “mê” nhất vẫn là các “em gái Việt Nam” độ tuổi từ 8x đến 9x”, T nói.

Theo chỉ dẫn của T, tôi thử truy cập vào trang web thì thấy trong phần diễn đàn đang rôm rả khi mod thông báo “Cuộc thi ảnh đẹp Việt Nam 2007-2008” đang đi vào hồi chung kết, và những ảnh được lựa chọn đều là những tấm ảnh “hot” với lượng truy cập hàng trăm nghìn lần.

Điều đáng chú ý nhất là web đen “laux…” này cũng bàn tán xôn xao về vụ web “bạn mocxi” bị đánh sập, nhiều thành viên tỏ ra lo lắng cho số phận của mình.

Sinh viên, học sinh giỏi công nghệ, kém nhận thức

Trong vụ “mocxi”, các thành viên bị bắt đối tượng chủ yếu vẫn là sinh viên, học sinh, có người đang ngồi trên ghế nhà trường, có đối tượng vừa tốt nghiệp đi làm. Anh Nguyễn Hồng Quang, chủ một trung tâm máy tính ở quận Thanh Xuân, được xem là một hacker “mũ trắng” cho biết: “Sinh viên, học sinh tham gia vào các diễn đàn này đông vì họ là người có kiến thức về công nghệ thông tin tốt hơn các giai tầng khác. Để có thể post hình, video, share các phần mềm vi tính đòi hỏi người ta phải hiểu biết về công nghệ. Đa số sinh viên, học sinh tham gia vào các diễn đàn lành mạnh, nhưng cũng không ít trong số họ bị lôi kéo vào web bẩn vì thiếu làm chủ được bản thân”.

Sinh viên, học sinh chưa nhận thức đầy đủ luật pháp khi tham gia vào các diễn đàn đồi trụy

Điều quan trọng hơn, rất nhiều sinh viên, học sinh không xem việc up các hình ảnh, phim đĩa có nội dung đồi trụy lên mạng là trái pháp luật, thậm chí cũng không biết là sẽ bị truy tố, xử phạt thế nào với tội danh này.

“Sinh viên, học sinh chúng ta giỏi, nhanh nhạy về công nghệ, nhưng lại rất kém về nhận thức, hiểu biết pháp luật. Không chỉ đổ lỗi cho sinh viên, học sinh mà nhà trường cần phải xem xét trách nhiệm của chính mình. Dạy cho họ hiểu đúng, hiểu sâu, biết thế nào là đúng, thế nào là sai mới là cách ngăn chặn hiệu quả nhất chứ không chỉ đơn giản là đánh sập một trang web”, anh Đức Hùng, giảng viên Trường đại học Luật Hà Nội nhận xét.

Theo Dân Trí

Chuyện các người mẫu, ca sĩ chụp hình nude hiện nay không còn là chuyện lạ nhưng “tự” đưa lên blog cá nhân của mình như Thùy Dung – cô ca sĩ từng xuất hiện tại vòng thi chung kết toàn quốc Sao Mai 2007 vừa làm mới đây thì quả là hiếm gặp. Phải chăng cô ca sĩ trẻ này đang muốn đánh bóng tên tuổi bằng cách tạo dựng một scandal?

Những phút dở người”?

Tại vòng thi chung kết khu vực phía Nam cuộc thi Sao Mai 2007, Hoàng Thị Thùy Dung là giọng ca đã gây ấn tượng đặc biệt với ca khúc Sau bão (An Hiếu) để trở thành một trong ba thí sinh của dòng nhạc nhẹ khu vực này cầm tấm vé vào vòng chung kết toàn quốc Sao Mai 2007. Đây được coi là thành tích cao nhất của cô gái còn rất trẻ này. Sau cuộc thi, Thùy Dung tham gia một vai nhỏ trong bộ phim truyền hình Alcapella và đang làm việc cho một công ty truyền thông tại Tp.HCM.

Sẽ chẳng có gì để nhắc tới Thùy Dung nếu như cách đây một vài ngày cô không “tự” đưa lên blog cá nhân của mình những tấm hình nude của bản thân. Những tấm hình khỏa thân với một tấm voan hồng che mờ, kết hợp với cách “đánh” ánh sáng khá nghệ thuật được Thùy Dung đưa lên blog với lời giới thiệu “kết quả của những phút dở người thất thường” ngay lập tức nhận được sự quan tâm của cộng đồng blog. Khen cũng có mà e dè ái ngại cũng không ít.

Tương tự, trước đó, khi những tấm hình nude của La Ngọc Duy được lan truyền trên các website dành cho giới thứ 3, giới truyền thông đã rộ lên những phản ứng khá gay gắt. Rất nhiều bài báo, bài phỏng vấn được viết, phân tích, mổ xẻ về sự kiện này. Tên tuổi La Ngọc Duy xuất hiện nhan nhản trên các báo và chàng người mẫu trẻ tuổi này bỗng nhiên nổi tiếng. Không ít người đã cho rằng chính anh đã cố tình tung những tấm hình nóng của mình lên mạng để tạo scandal và tìm kiếm sự nổi tiếng cho mình.

Hay “vị nghệ thuật”?

Trong vô số những lời tuyên bố gây sốc đang ngày càng nhiều lên, được chú ý nhất có lẽ là dự án chụp ảnh nude để tổ chức triển lãm và bán đấu giá lấy tiền làm từ thiện của hoa hậu Mai Phương Thúy. Tương tự, người mẫu Thanh Hằng cũng tiết lộ sẽ chụp ảnh nuy để tổ chức triển lãm cá nhân.

Còn chàng ca sĩ lắm chiêu Thiên Đăng trong chuyến ra Hà Nội mới đây đã tiết lộ với các nhà báo là sắp tới sẽ nude trong album vol 7 của mình. Cần biết rằng: cho đến đầu năm nay, cái tên Thiên Đăng vẫn còn khá mờ nhạt với công chúng yêu nhạc dù đã ra tới 5 album ca nhạc. Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, Thiên Đăng đã được khán giả biết tên, biết tuổi nhờ một loạt scandal “cạnh tranh ca khúc độc quyền với ca sĩ Song Giang” và lời tuyên bố: “Yes, I am. Tôi đồng tính nhưng tôi không bóng” của cậu.

“Thúy sẽ vẫn chụp bộ hình này nhưng sẽ nude một cách rất tế nhị”	Thanh Hằng đang chuẩn bị một kế hoạch khá hoành tráng cho sự ra đời của series 100 ảnh nude

Cặp Thúy Hằng – Thúy Hạnh thì cho hay muốn chụp ảnh “nuy” bụng bầu để lưu giữ lại những ngày tháng mang thiên chức của người phụ nữ. Tuy nhiên, ngoài “những tấm hình nude thực sự sẽ được cất giữ cẩn thận để làm kỷ niệm trong gia đình thì một số hình ảnh bán nude rất nghệ thuật sẽ được Hằng và Hạnh gửi tặng cho một số báo và tạp chí xuất bản trong tháng 11 tới” – Hai cô cho biết.

Nói, có làm?

Một loạt lời tuyên bố. Thế nhưng, ngoài cặp Thúy Hằng – Thúy Hạnh “nói là làm” (“dự án” đã được thực hiện xong cách đây hơn một tháng) thì những “dự án” của Mai Phương Thúy và Thanh Hằng hay Thiên Đăng vẫn còn nằm trên mặt báo. Trường hợp Mai Phương Thúy, cô cho biết chưa thực hiện được dự án này vì không có thời gian. Tuy nhiên, những tấm hình sẽ không phải nude toàn thân như ban đầu Thúy và người quản lý của cô đã “mạnh dạn tuyên bố”. “Thúy sẽ vẫn chụp bộ hình này nhưng sẽ nude một cách rất tế nhị. Chẳng hạn như Thúy sẽ mặc một chiếc áo yếm mỏng, nước sẽ được xịt lên làm ướt chiếc áo khiến chiếc áo dính sát vào cơ thể tạo cảm giác ướt át và rất gợi cảm như không mặc gì”- NTK Việt Hùng tiết lộ.

Siêu mẫu Thanh Hằng, trong một bài phỏng vấn gần đây nhất cũng cho biết: “Dự kiến, cuối năm nay triển lãm sẽ được mở tại TPHCM với 100 bức ảnh thuộc nhiều style khác nhau”. Tuy nhiên: “Hiện tại, nhà thiết kế đang lo thiết kế trang phục, ê-kíp lo thiết kế về mặt hình ảnh, rồi còn xin tài trợ… Đây là công việc của cả một ê-kíp và tất cả đều xác định là sẽ mất nhiều thời gian, nhiều công sức đầu tư”.Còn với riêng ca sĩ Thùy Dung, sau khi nhận được những lời góp ý chân thành của bạn bè thì chính Thùy Dung đã gỡ bỏ những tấm hình nhạy cảm của cô xuống. Cô tâm sự “Em chỉ nghĩ đơn giản đó là những hình ảnh nghệ thuật, là cách chơi ánh sáng của nhiếp ảnh chứ không có ý định gây scandal. Em không có nhu cầu đánh bóng tên tuổi bằng việc như vậy”.

Làm, có nên nói?

Từng gặp “sự cố” về ảnh “nuy” thuộc dạng khá sớm tại VN, người mẫu Bảo Hoà cho biết cô đã phải trải qua cảm giác sốc và hụt hẫng. Cô nói: “Đây là một kỉ niệm rất buồn với tôi, một sai lầm lớn. Trước đấy, tôi chỉ nghĩ là tôi chỉ chụp cho cá nhân mình nhưng không ngờ cuối cùng lại bị phát tán đầy trên mạng. Bây giờ, nếu có muốn, tôi cũng chẳng thể nào kéo chúng xuống hết được. Có lẽ tại vì tôi chưa có nhiều kinh nghiệm sống, suy nghĩ chưa chín chắn và bản thân cũng còn nhỏ. Bây giờ thì chắc chắn tôi sẽ không lặp lại những điều tương tự và sẽ chẳng ai còn có thể làm những điều này đối với tôi nữa”.

Là sự cố hay cố ý, có lẽ chỉ có những người trong cuộc mới biết hơn ai hết. Nhưng dù là gì đi nữa thì trò đời, “người tính lắm khi không bằng trời tính”. Cùng là “sự cố” để lộ ảnh nude nhưng “hậu scandal” của La Ngọc Duy và Bảo Hòa nhận được rất khác nhau. Bảo Hòa đã bật lên được sau “sự cố” và đã trở thành một “chân dài” đẳng cấp quốc tế và người ta đã phần nào quên đi những tấm hình nóng của cô. Trong khi đó, La Ngọc Duy vẫn giữ được sự “nổi tiếng” của mình nhưng không phải bằng nghề mà bằng câu chuyện “scandal nude sex”.

Người mẫu gây chú ý, vậy nghệ sĩ chụp ảnh nude có nổi tiếng theo hay không? Câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào mục đích và cách ứng xử của người nghệ sĩ với những tấm ảnh nude, với những dự án mà họ đang xây dựng. Và điều đó sẽ chỉ được kiểm chứng qua thời gian bởi những bước tiến và sự nỗ lực của họ với những đóng góp thực sự cho nghề.

• Theo Thể thao & Văn hóa