Trung Quốc: Nằm gai nếm mật

Nguồn: The Economist

Diên Vỹ, X-Cafe chuyển ngữ

Trung Quốc cam đoan rằng việc phát triển quyền lực quân sự và ngoại giao của mình không là một mối đe doạ. Toàn bộ thế giới, và đặc biệt là Hoa Kỳ, thì không chắc chắn lắm, Edward Carr nói.

Năm 492 trước Công Nguyên, vào cuối thời kỳ Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc, Việt vương Câu Tiễn của vùng Chiết Giang hiện nay bị bắt làm tù binh sau một chiến dịch thảm bại chống lại Ngô vương Phù Sai, người láng giềng phía bắc. Câu Tiễn bị bắt làm lao công tại chuồng ngựa hoàng gia, nơi ông đã giữ vững khí tiết của mình đến nỗi Phù Sai phải vì nể. Sau vài năm Phù Sai thả ông về quê như một chư hầu.

Cần nhìn nhận chính xác nguy cơ từ Trung Quốc (*)

Tác giả: GS Nguyễn Đăng Hưng

Bài Giải mã “lợi ích cốt lõi” và “đường lưỡi bò” của Trung Quốc của tác giả Huỳnh Phan trên “Tuần Việt Nam” có nghi lại những trao đổi với Giáo sư Stein Tonnesson, Viện Nghiên cứu Hoà bình Oslo (Na Uy) – người tham gia cả hai cuộc hội thảo quốc tế về Biển Đông, được tổ chức tại Việt Nam. Đây là những ý kiến của một chuyên gia quan tâm đến Biển Đông một cách khá vô tư. GS Stein Tonnessson lại đồng tình với quan điểm của Giáo sư Leszek Buszynski cho rằng Trung Quốc thực sự cũng chưa biết mình muốn gì.

Blog Nguyễn Xuân Diện đã đăng lại bài này và KTS Trần Thanh Vân đã có những lời bình ngắn phía dưới mà tôi tâm đắc.

Thật vậy, nhà cầm quyền Trung Quốc hiện nay biết rất rõ việc họ làm: họ muốn bành trướng, muốn chiếm đoạt toàn bộ tài nguyên Biển Đông. Tại sao bảo rằng TQ “chưa biết họ thực sự muốn gì” khi chính họ đã có văn bản chính thức lên Liên Hiệp Quốc xác định đòi hỏi của họ… Ta biết ngày 7 tháng 5 năm 2009 phái đoàn thường trực của Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc đã gởi đến Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc một công văn (số CML/17/2009) trong đó có đính kèm bản đồ đường lưỡi bò mà ngôn ngữ quốc tế gọi là gọi là “đường chính đoạn đứt khúc” (nine-dotted-lines map) bao gồm gần 80% của tất cả Biển Đông và nói rằng đây là vùng chủ quyền không thể tranh cãi được của Trung Quốc.

Giải mã “lợi ích cốt lõi” và “đường lưỡi bò” của Trung Quốc

Tác giả: Huỳnh Phan

Tuần Việt Nam thử tìm sự giải mã cho hai khái niệm này thông qua cuộc trao đổi khá kỹ với Giáo sư Stein Tonnesson từ Viện Nghiên cứu Hoà bình Oslo (Na Uy).

Bá quyền nước lớn hay san sẻ lãnh đạo?

Trong hơn một năm rưỡi trở lại đây, hai khái niệm được phía Trung Quốc đưa ra liên quan đến tranh chấp Biển Đông là “lợi ích cốt lõi” và “đường lưỡi bò” đã dấy lên nhiều tranh cãi, nhiều khi đến căng thẳng, trong các diễn đàn khu vực. Bất kể đó là diễn đàn của các nhà hoạch định chính sách đối ngoại, quốc phòng (ARF và ADMM+), hay giữa các học giả (hội thảo quốc tế Biển Đông).

Cũng có nhiều giả thiết, hay cách suy luận được đưa ra từ phía giới hoạch định chính sách, hay giới nghiên cứu nước ngoài. Cũng có nhiều cách giải thích ở các mức độ khác nhau từ giới hoạch định chính sách và giới học giả Trung Quốc.

Nhưng, tựu trung, dư luận vẫn tỏ ra khá mơ hồ về về hai khái niệm này. Thậm chí, có vị học giả như Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á của Indonesia Hasjim Djalal nhận xét với phóng viên Tuần Việt Nam rằng Trung Quốc có thói quen cứ đưa ra quan điểm mập mờ như vậy để thiên hạ thi nhau đoán già đoán non, và mỗi quốc gia sẽ chọn cách ứng xử theo suy đoán của mình. Và, theo nhà ngoại giao kỳ cựu này, Trung Quốc sẽ hưởng lợi từ những phương án có lợi nhất đối với họ.

Có những vị học giả khác, như Giáo sư Leszek Buszynski từ Úc, lại cho rằng thức chất Trung Quốc cũng chưa biết họ thực sự muốn gì, bởi ngay trong nội bộ họ cũng chưa thống nhất được quan điểm.

Tuần Việt Nam thử tìm sự giải mã cho hai khái niệm này thông qua cuộc trao đổi khá kỹ với Giáo sư Stein Tonnesson từ Viện Nghiên cứu Hoà bình Oslo (Na Uy) – người tham gia cả hai cuộc hội thảo quốc tế về Biển Đông, được tổ chức tại Việt Nam thời gian qua.

GS Tonneson.

Sự mập mờ trong khái niệm “lợi ích cốt lõi”

“Đòi nợ” luật biển

Tác giả: Lan Anh

Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc phòng của Quốc hội, ông Lê Quang Bình cho rằng, để bảo vệ an toàn cho ngư dân, Quốc hội không thể trù trừ mãi việc thông qua luật biển, không thể cứ vin lí do tế nhị mà gác lại.

>> Nghị trường không còn đóng cửa bảo nhau
>> “Lập dân quân tự vệ biển để giữ chủ quyền biển đảo”

ĐBQH cần được thông tin chính xác về tình hình Biển Đông

Thưa ông, vì sao những vấn đề nóng liên quan trực tiếp đến đời sống  người dân, an ninh quốc gia như chủ quyền biển đảo, an toàn cho mạng sống ngư dân đánh bắt hải sản xa bờ… vẫn chưa được đưa vào nghị trình chính thức tại kỳ họp QH lần này?

Vấn đề này nhạy cảm vì liên quan đến an ninh quốc gia và đối ngoại. Dân ta cũng hiểu biết và được sự đồng thuận nhưng vì tôn trọng ý kiến lãnh đạo và tập thể nên thôi.

Những thay đổi và lựa chọn lớn của ngoại giao Trung Quốc

Bài viết của Giáo sư Trịnh Vĩnh Niên thuộc Trung tâm Nghiên cứu Đông Á, Đại học Quốc gia Xinhgapo phản ánh sự lọn chọn cho Trung Quốc khi trở thành một nhân tố có ảnh hưởng lớn đến hệ thống quốc tế hiện nay: Theo tác giả, Trung Quốc cần phải ưu tiên phát triển kinh tế, phát triển quân sự chỉ đủ mức phòng thủ bảo vệ an ninh quốc gia, tham gia có trách nhiệm vào các nhiệm vụ quốc tế.

Bốn bước lấn chiếm biển đảo và ngoại giao câu giờ

Đối với Senkaku (Điếu Ngư) cũng như Trường Sa, Trung Quốc thực hiện leo thang tranh chấp chủ quyền theo 4 bước và ngoại giao câu giờ.

Báo Sankei (Nhật Bản) mới đây đưa phân tích của một số chuyên gia quân sự Nhật Bản về phương pháp 4 giai đoạn mà Trung Quốc thường áp dụng trong tranh chấp biển đảo để thực hiện tham vọng mở rộng lãnh hải của nước này.

Thực hiện tranh chấp theo 4 giai đoạn

Về quần đảo Trường Sa, tờ báo đưa lại ý kiến ông Kunio Orida, cựu tướng Không quân thuộc Lực lượng phòng vệ trên biển Nhật Bản (MSDF), cho rằng trước tiên Bắc Kinh sẽ thông qua các kênh đối ngoại cũng như các diễn đàn quốc tế để khẳng định chủ quyền của họ tại vùng biển tranh chấp đó. Sau đó, các tàu khảo sát thuộc Cục Hải dương Trung Quốc sẽ được cử đến vùng biển này hoạt động. Tiếp đó là sự xuất hiện nhằm phô trương sức mạnh lực lượng của các loại tàu chiến hải quân Trung Quốc. Giai đoạn cuối cùng sẽ được thực hiện bằng cách cho các “ngư dân” giả danh xâm nhập lên quần đảo này một cách trái phép, dựng các bia đá xác định chủ quyền và tiến tới hiện thực hóa chủ quyền tại đây theo kiểu “sự việc đã rồi”.

Tàu tuần dương của lực lượng bảo vệ biển Nhật Bản ngăn chặn một tàu đánh cá Trung Quốc định tiếp cận đảo Senkaku, ngày 28/9/2010

Vai diễn mới của Trung Quốc?

Tác giả: Hoàng Ngọc

Theo GS Carl Thayer, Trung Quốc đã buộc phải đánh giá lại chính sách trước đây của mình, và đi tới quyết định cần phải thể hiện một vai trò mang tính xây dựng hơn, ít nhất trong hiện tại.

Giáo sư Carl Thayer, thuộc Học viện Quốc phòng Úc, đã kể rằng, trong cuộc nói chuyện kéo dài 2 tiếng đồng hồ ở Khách sạn Majestic Sài Gòn đầu tháng 8, bên lề Hội nghị Quan chức quốc phòng chuẩn bị cho ADMM+8, Trung tướng Nguyễn Chí Vịnh đã nói: “Tôi theo dõi rất kỹ những bài viết của ông về Việt Nam từ nhiều năm nay. Có những bài tích cực, và có cả những đánh giá còn tiêu cực.”

Lần này, chắc hẳn cái hũ đựng “đậu trắng”, dành cho vị chuyên gia hàng đầu về Đông Nam Á, sẽ được Tướng Vịnh bỏ vào ít nhất thêm một hạt nữa.

Giáo sư Thayer đã đánh giá rất cao về kết quả ADMM+8, mà Tướng Vịnh được coi là người đã bỏ nhiều công sức chuẩn bị thông qua các chuyến công du hàng tháng ròng thuyết phục các quốc gia được mời cử đại diện tham gia ở cấp cao nhất, cũng như dành một bất ngờ “thú vị” cho “người nổi tiếng” – Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc.

“Hội nghị đã cực kỳ thành công. Trung Quốc đã tham dự. Việt Nam đã khéo chuẩn bị một chương trình nghị sự khiến cho không nước nào cảm thấy bị cô lập“, Giáo sư Thayer nhận xét với Tuần Việt Nam.

Ảnh: Lê Anh Dũng

Mỹ tái khẳng định lợi ích quốc gia ở Biển Đông

Phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng sáng 12/10, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates tái khẳng định lợi ích quốc gia của Mỹ ở Biển Đông.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc khẳng định Mỹ có lợi ích quốc gia trong tự do hàng hải, trong phát triển kinh tế và thương mại không thể chối cãi và tôn trọng luật quốc tế.

“Mỹ luôn thực hiện các quyền của mình và ủng hộ quyền của các quốc gia khác trong việc di chuyển qua và tiến hành các hoạt động tại các vùng nước quốc tế”, ông Gates khẳng định.

Ảnh Lê Anh Dũng.

Việc Hoa Kỳ trấn an đồng minh châu Á làm Trung Quốc tức giận

Đức Tâm

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Gates (trái) đang đến gặp Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt, tại cuộc họp khai mạc Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng châu Á - Thái Bình Dương ở Hà Nội ngày 11/10/2010. Reuters Đức Tâm Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã tới Hà Nội tối qua 10/10, trong khuôn khổ chuyến viếng thăm Việt Nam và tham dự Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng với 8 nước đối thoại, ADMM+. Theo kế hoạch, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ có các cuộc gặp với đồng nhiệm Việt Nam, Trung Quốc và một số quốc gia khác bên lề Hội nghị ADMM+.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates đã tới Hà Nội tối qua 10/10, trong khuôn khổ chuyến viếng thăm Việt Nam và tham dự Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng với 8 nước đối thoại, ADMM+. Theo kế hoạch, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ có các cuộc gặp với đồng nhiệm Việt Nam, Trung Quốc và một số quốc gia khác bên lề Hội nghị ADMM+.

Theo giới phân tích, đây là một chuyến công du đầy tế nhị, khó khăn đối với Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ. Một mặt, ông Gates phải khẳng định lại sự ủng hộ của Mỹ đối với các nước Đông Nam Á hiện đang cảm thấy bị Trung Quốc đe dọa. Mặt khác, Washington phải tìm cách thuyết phục Bắc Kinh cải thiện quan hệ song phương, đặc biệt trong lĩnh vực đối thoại quân sự.

Theo các quan chức Mỹ cùng đi trong phái đoàn, thì Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ sẽ nhắc lại thông điệp, theo đó, Hoa Kỳ sẽ không từ bỏ vai trò truyền thống của mình như là một cường quốc có ưu thế về quân sự trong khu vực châu Á -Thái Bình Dương, vào lúc Trung Quốc càng tỏ rõ những tham vọng về chủ quyền ở Biển Đông.

Biển đông là vấn đề nóng

Đoàn đại biểu Bộ Quốc phòng Việt Nam do Trung tướng, Thứ trưởng Nguyễn Chí Vịnh dẫn đầu đã sang thăm và làm việc tại Hoa Kỳ từ ngày 26-29.9 để tham vấn về Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN (ADMM) mở rộng lần thứ nhất và chuẩn bị cho chuyến thăm chính thức Việt Nam của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert Gates.

Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Chí Vịnh trong buổi gặp báo chí tại thủ đô Washington ngày 28.9. Ảnh: Đỗ Thúy/Vietnam+

Với chủ đề “Hợp tác chiến lược vì hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực,” Hội nghị ADMM mở rộng dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 12.10 tới tại Hà Nội với sự tham dự của bộ trưởng Quốc phòng 10 nước ASEAN và tám nước đối tác đối thoại (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, New Zealand, Australia, Nga, Mỹ) cùng đại diện ban Thư ký ASEAN.