Bốn bước lấn chiếm biển đảo và ngoại giao câu giờ

Đối với Senkaku (Điếu Ngư) cũng như Trường Sa, Trung Quốc thực hiện leo thang tranh chấp chủ quyền theo 4 bước và ngoại giao câu giờ.

Báo Sankei (Nhật Bản) mới đây đưa phân tích của một số chuyên gia quân sự Nhật Bản về phương pháp 4 giai đoạn mà Trung Quốc thường áp dụng trong tranh chấp biển đảo để thực hiện tham vọng mở rộng lãnh hải của nước này.

Thực hiện tranh chấp theo 4 giai đoạn

Về quần đảo Trường Sa, tờ báo đưa lại ý kiến ông Kunio Orida, cựu tướng Không quân thuộc Lực lượng phòng vệ trên biển Nhật Bản (MSDF), cho rằng trước tiên Bắc Kinh sẽ thông qua các kênh đối ngoại cũng như các diễn đàn quốc tế để khẳng định chủ quyền của họ tại vùng biển tranh chấp đó. Sau đó, các tàu khảo sát thuộc Cục Hải dương Trung Quốc sẽ được cử đến vùng biển này hoạt động. Tiếp đó là sự xuất hiện nhằm phô trương sức mạnh lực lượng của các loại tàu chiến hải quân Trung Quốc. Giai đoạn cuối cùng sẽ được thực hiện bằng cách cho các “ngư dân” giả danh xâm nhập lên quần đảo này một cách trái phép, dựng các bia đá xác định chủ quyền và tiến tới hiện thực hóa chủ quyền tại đây theo kiểu “sự việc đã rồi”.

Tàu tuần dương của lực lượng bảo vệ biển Nhật Bản ngăn chặn một tàu đánh cá Trung Quốc định tiếp cận đảo Senkaku, ngày 28/9/2010

Siêu bão Megi vào biển Đông, đe dọa Hoàng Sa

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn trung ương, tối 18-10 siêu bão Megi sau khi “đổ bộ” qua đảo Luzon (Philippines) đã tiến vào phía đông của biển Đông và là cơn bão số 6 hoạt động trên vùng biển này.

>> Siêu bão Megi sắp vào biển Đông

Ảnh vệ tinh tối 18-10 cho thấy bão Megi cuồn cuộn tiến vào biển Đông – Nguồn: NCHMF

‘Sói biển’ Mai Phụng Lưu

Con tàu giông bão của thuyền trưởng Mai Phụng Lưu cùng 8 ngư dân quả cảm Lý Sơn (Quảng Ngãi) bị mất tích trên đường trở về từ Hoàng Sa khiến cả nước bồn chồn suốt mấy ngày qua. Ba lần đi đánh cá ở vùng biển Hoàng Sa bị Trung Quốc bắt, ba lần anh mệt mỏi trở về, nhưng vẫn không sợ. Không phải vô cớ anh được mệnh danh “Sói biển”.

Anh Mai Phụng Lưu trên con tàu QNg-66478 TS trở về từ tháng 4/2010. Ảnh: Nam Cường.

Cuộc gọi từ Hoàng Sa

11g50 ngày 16-10, chín ngư dân Lý Sơn đã liên lạc với gia đình. Sau khi được thả, họ lại gặp nạn trên đường về, rồi phải trở lại quần đảo Hoàng Sa, Việt Nam…

Lúc 11g50 ngày 16-10, chín ngư dân Lý Sơn trên tàu QNg-66478 TS của thuyền trưởng Mai Phụng Lưu (thôn Tây, An Hải, Lý Sơn, Quảng Ngãi) sau nhiều ngày mất liên lạc trên biển đã kết nối thông tin về với gia đình. Nhận tin vui, thôn Tây rộn ràng hạnh phúc, người dân huyện đảo Lý Sơn thở phào nhẹ nhõm.

Từ số điện thoại do cha gọi về, Mai Thị Bích Huệ – con gái thuyền trưởng Mai Phụng Lưu – đã cố gắng liên lạc tới Hoàng Sa tìm gặp cha – Ảnh: H.T.V.

“1 Trung Quốc, 2 chế độ” trên biển Đông

Việc nhà cầm quyền Trung Quốc nay tiến đến xây dựng một hòn đảo nhân tạo bên cạnh đảo Ba Bình thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam cho thấy một sự liên kết giữa Trung Hoa đại lục và Đài Loan, và đây chính là sự thể hiện của khẩu hiệu “một Trung Quốc, hai chế độ”!

Đảo Ba Bình nằm ở 10°23’ bắc, 114°22’ đông, là hòn đảo lớn nhất trong quần đảo Trường Sa. Tháng 11-1956, chính quyền Trung Hoa dân quốc (Đài Loan) đã phái bốn chiến hạm xuất phát từ cảng Ngô Tùng và cho quân đổ bộ lên chiếm hòn đảo chiến lược có chu vi 2,8km, diện tích 43,2ha được bao quanh bởi một vòng đá san hô này vào ngày 29-11.

Chính do chiều dài đảo này là 1.470m, chiều rộng 500m, nên 50 năm sau chính quyền Đài Loan đã cho công binh xây một đường băng cho máy bay vận tải quân sự C-130 Hercules hạ và cất cánh, tức thiết lập xong cầu không vận.

Ngày 21-1-2008, lần đầu tiên một máy bay vận tải C-130 của không quân Đài Loan đã “khai trương” đường bay này.

“1 Trung Quốc, 2 chế độ”

Tất nhiên, việc Đài Loan chiếm đóng đảo Ba Bình, ngay cả khi xây cất sân bay – cầu hàng không này, cho đến nay không hề “được” Trung Hoa đại lục phản kháng. Do lẽ, Bắc Kinh xác tín rằng đối với vấn đề Đài Loan, phương châm cơ bản của Chính phủ Trung Quốc là: “Thống nhất hòa bình, một quốc gia, hai chế độ”, tức Trung Quốc sẽ không bao giờ dùng vũ lực đối với Đài Loan để thống nhất đất nước.

Như thế nào mới là “có cái gì mới”, thưa ông Chủ tịch Quốc hội?

Đinh Kim Phúc *

Tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 25-8-2010, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng – an ninh Lê Quang Bình đề nghị Chính phủ có báo cáo về tình hình biển Đông và tình hình an ninh trước Đại hội Đảng để các đại biểu thảo luận, tạo sự đồng thuận. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng kết luận chưa cần báo cáo tình hình biển Đông vì so với báo cáo của Bộ Ngoại giao tại kỳ họp thứ 6 (cách đây một năm – NV), đến nay không có gì mới…⁽¹⁾

Trước đó khi tiếp xúc với Phó Tổng tham mưu trưởng Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc phụ trách về tình báo và đối ngoại Mã Hiểu Thiên, Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh đã nói: “Trên tinh thần đồng chí, anh em, chúng tôi đã có cuộc trao đổi thân tình, cởi mở, thẳng thắng tất cả các vấn đề.

Tình hình trên Biển Đông hiện nay vẫn yên tĩnh. Chúng ta vẫn hoạt động kinh tế bình thường, hàng hải bình thường, du lịch bình thường, không có vấn đề gì trở ngại cả”.⁽²⁾

Mới đây, ông Nguyễn Chí Vịnh vừa dẫn đầu đoàn đại biểu Bộ Quốc phòng thăm Trung Quốc trong 4 ngày, từ 22 đến 25/8, chuẩn bị cho Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) diễn ra tại Hà Nội giữa tháng 10 tới.

Trong thời gian ở thăm, Thứ trưởng Quốc phòng đã hội đàm với Phó tổng tham mưu trưởng Quân giải phóng Trung Quốc Mã Hiểu Thiên và gặp Bộ trưởng Quốc phòng Lương Quang Liệt.

“Thứ trưởng Nguyễn Chí Vịnh nói, Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng, có đại cục quan hệ tốt đẹp, Việt Nam ủng hộ và vui mừng trước sự phát triển của Trung Quốc, trong đó có phát triển quốc phòng…”.⁽³⁾

Giải pháp cho Hoàng Sa & Trường Sa

• Hãn Nguyên Nguyễn Nhã, Tiến sĩ sử học

Bản đồ khu vực Biên Đông. Courtesy Wikipedia

Hồi cuối tháng 4 vừa qua, khi tôi tham gia nói chuyện với các bạn trẻ tại Trường Đại học Ngọai thương ở Hà Nội, có bạn  hỏi tôi giải pháp nào cho HS & TS, tôi nói các bạn nên bắt chước người Nhật hay Người Đại Hàn khi bị mối nhục thất trận hay nhục từng bị người ta thống trị thì phải cố làm sao phát triển đất nước nếu không hơn người thì cũng không kém người! Phải có văn hóa kinh doanh như người Nhật các công ty đều có mục tiêu góp phần phát triển đất nước, không làm điều gì có hại cho đất nước vì tư lợi riêng của mình.

Hải quân Trung Quốc lại tổ chức diễn tập tại Hoàng Sa

Bất chấp những phản ứng và tuyên bố chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, Trung Quốc vẫn tiếp tục ngang nhiên cho tổ chức hoạt động diễn tập quân sự của hải quân tại khu vực này.

Một số báo chí Hồng Kong đưa tin, vừa qua Trung Quốc đã cho hàng trăm xe bọc thép lưỡng cư, pháo tự hành, xe chở quân với hàng ngàn binh lính ra quần đảo Hoàng Sa tiến hành diễn tập thực binh.

Theo đó, nội dung chủ yếu của cuộc diễn tập lần này đó là diễn tập tấn công và phòng ngự đối với các cụm đảo mà Trung Quốc đã chiếm đóng của Việt Nam tại quần đảo này.

Trong đó, báo chí Trung Quốc nhấn mạnh, điều đặc biệt đáng chú ý trong lần diễn tập này đó chính là lần đầu tiên hải quân nước này đưa vào sử dụng tác chiến trên đảo một khối lượng lớn các trang thiết bị vũ khí mới mà trước nay Trung Quốc chưa từng cho vào tham gia các cuộc diễn tập trước đó. Bên cạnh đó, các xe thiết giáp chở quân lưỡng cư tham gia diễn tập này cũng hoàn toàn được trang bị mới.

Cũng theo tờ báo này, mục đích của cuộc diễn tập này của hải quân Trung Quốc đó là nhằm “đối kháng” với cuộc diễn tập trên biển Đông sắp tới với sự tham gia của Mỹ và Nhật, bên cạnh đó đây còn là một “lời cảnh báo không lời” của Bắc Kinh.

Trung Quốc tiếp tục phái tàu bảo kê tới Trường Sa tác nghiệp

Nhằm hộ tống và tăng cường hơn nữa các hoạt động hộ ngư cho ngư dân của mình đánh bắt tại quần đảo Trường Sa, vừa qua Trung Quốc lại tiếp tục cử thêm một tàu bảo kê ngư chính nữa xuống khu vực quần đảo này của Việt Nam tác nghiệp. Theo tờ Nhật Báo Quảng Châu, sáng hôm qua, ngày 27/07 tàu ngư chính số hiệu 44061 đã chính thức rời cảng Trạm Giang xuống quần đảo Trường Sa của Việt Nam tác nghiệp. Được biết, đây là lần đầu tiên tàu ngư chính này tbảo kê tại quần đảo Trường Sa. Trong đó, nhiệm vụ chính là đảm bảo các hoạt động đánh bắt cá tại đây cho các tàu cá Trung Quốc.

Theo tin từ Bộ ngư chính tỉnh Quảng Đông, đây là lần đầu tiên chính quyền tỉnh này cho phép bảo kê tàu ngư chính 44061 xuống khu vực quần đảo Trường Sa tác nghiệp. Bên cạnh đó, nhấn mạnh tới nhiệm vụ tăng cường công tác duy trì bảo vệ nguồn tài nguyên sinh vật biển mà Trung Quốc tự cho là nằm trong lãnh hải của mình tại khu vực này, đồng thời duy trì quyền lợi trên biển của Trung Quốc, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm cho ngư dân Trung Quốc tiến hành đánh bắt an toàn tại đây.

Được biết, tàu ngư chính 44061 thuộc biên chế của chi đội ngư chính Trạm Giang và được đưa vào sử dụng chính thức năm 2001. Tàu này được trang bị các thiết bị thông tin liên lạc, dây cáp điện… tiên tiến. Ngoài ra còn được trang bị thêm máy lọc nước ngọt, hệ thống định vị toàn cầu.

Bắt đầu từ năm 2003, tàu ngư chính 44061 có nhiệm vụ bảo kê, chủ yếu là “duy trì an ninh, an toàn, quyền lợi” trên biển tại những vùng Trung Quốc tự cho là của mình, bao gồm  khu vực Vịnh Bắc Bộ và khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam bị Trung Quốc chiếm đóng.

Bên cạnh đó, trong một động thái chung, bộ nông nghiệp nước này cũng vừa thông báo, từ 12h trưa ngày 01/08 lênh cấm đánh bắt cá của nước này sẽ chính thức hết hiệu lực. Ngư dân có thể ra khơi tiến hành tác nghiệp bình thường.

Việc phái tầu này của Trung Quốc diễn ra ngay sau khi hội nghị Diễn đàn An ninh ASEAN vừa kết thúc. Diễn đàn An ninh ASEAN một lần nữa khẳng định ủng hộ việc triển khai hiệu quả Tuyên bố về cách ứng xử của các bên liên quan ở Biển Đông (DOC), và dựa trên Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) hướng tới mục tiêu xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông trong tương lai. Đặc biệt  Ngoại trưởng mỹ, bà Hillary Clinton, cho biết, Mỹ có những lợi ích quốc gia của mình trong việc giải quyết ổn thỏa các xung đột tại biển Đông, và rằng Mỹ không đứng ngoài mà sẽ tham dự vào việc giải quyết các vấn đề phức tạp ở biển Đông, nơi hiện đang có nhiều tranh chấp về chủ quyền lãnh hải biển đảo và là một khu vực có tầm quan trong chiến lược thế kỷ.

Trung Quốc đã chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam tháng 1/1974 rồi sau đó từ 1988 đến 1995 chiếm thêm một số đảo đá ngầm thuộc chủ quyền của Việt Nam. Hiện Trung Quốc ngang nhiên tuyên bố chủ quyền biển theo đường “lưỡi bò” chiếm đến 80% diện tích Biển Ðông

Việc Trung Quốc tiếp tục đưa tàu ngư chính xuống quần đảo Trường Sa của Việt Nam tác nghiệp là một hành động sai trái, vi phạm nghiêm trọng chủ quyền trên biển của Việt Nam. Trung Quốc cần phải tôn trọng công ước về luật biển năm 1982 của Liên Hợp Quốc và Tuyên bố chung ứng xử giữa các bên về vấn đề biển Đông được ký năm 2002.

• VIT – Cao Phong (Tổng Hợp)

Tại Hà Nội, Hoa Kỳ thách thức Trung Quốc trên hồ sơ Biển Đông

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton và thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng (Reuters)

• Trọng Nghĩa

Phát biểu vào hôm nay (23/07/2010) trước Diễn Đàn An Ninh Khu vực ASEAN (ARF), Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đã nhấn mạnh đến quyền tự do lưu thông trên Biển Đông. Trong tình hình Trung Quốc vừa xác định khu vực này là “vùng quyền lợi quốc gia thiết thân” của họ, tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ được cho là một thách thức của Washington đối với Bắc Kinh.

Theo hãng tin AFP, tại Diễn Đàn An Ninh Khu vực, bà Clinton đã xác định một số yếu tố được Hoa Kỳ xem là “lợi ích quốc gia” của mình, bao gồm : “Quyền tự do hàng hải, quyền tiến vào các vùng biển chung của châu Á, và sự tôn trọng luật lệ quốc tế tại khu vực Biển Đông”. Trong bối cảnh đó, Ngoại trưởng Mỹ kêu gọi “tôn trọng quyền lợi của cộng đồng quốc tế’’ trong hồ sơ Biển Đông.

Về các tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, cụ thể là các hòn đảo hay mỏm đá lớn nhỏ trong vùng, bà Hillary Clinton nhắc lại lập trường cố hữu của Mỹ là không bênh phía nào. Thế nhưng theo bà, Hoa Kỳ chống lại việc đe dọa dùng võ lực và hy vọng là các bên tìm ra được một giải pháp ngoại giao cho vấn đề.

Trong lãnh vực này, Ngoại trưởng Mỹ khẳng định là việc giải quyết tranh chấp lãnh thổ tại vùng biển phía Nam Trung Quốc là một “ưu tiên ngoại giao hàng đầu của Hoa Kỳ”, và Washington sẵn sàng hậu thuẫn cho các sáng kiến hay biện pháp tạo niềm tin giữa các bên tranh chấp.

Theo các nhà phân tích, dù không nêu đích danh Trung Quốc, nhưng tuyên bố của bà Hillary Clinton chắc chắn sẽ không làm Bắc Kinh hài lòng vì đánh thẳng vào chiến lược Biển Đông mà Trung Quốc nêu lên trong thời gian gần đây. Khái niệm “lợi ích quốc gia” mà Ngoại trưởng Mỹ nêu lên vào hôm nay tại Hà Nội là một cú phản công chống lại với quyết định của Trung Quốc nâng vị trí Biền Đông thành “vùng quyền lợi quốc gia thiết thân” của họ.

Trong nhiều thập niên qua, Trung Quốc đã không ngần ngại dùng võ lực chiếm đóng một số hòn đảo của các nước khác tại vùng Biền Đông, mà cụ thể là quần đảo Hoàng Sa vào năm 1974 tranh chấp với Việt Nam, một vài hòn đảo khác cũng của Việt Nam tại vùng Trường Sa vào năm 1988, sau đó là đảo Vành Khăn (Mischief Reef) vào năm 1995, trước đó do Philippines kiểm soát.

Trong những năm gần đây, lợi dụng sức mạnh kinh tế của mình, Bắc Kinh không ngừng gia tăng tiềm năng quân sự, đặc biệt là hải quân, và sẵn sàng dùng sức mạnh để buộc các nước khác chấp nhận đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc. Các ngư dân Việt Nam đánh cá gần quần đảo Hoàng Sa liên tiếp là nạn nhân của đường lối mới này của Bắc Kinh.

Trung Quốc không muốn quốc tế hoá vấn đề Biển Đông

Cho dù không ngần ngại chèn ép các nước có tranh chấp chủ quyền với họ, nhưng cho đến nay, Bắc Kinh luôn luôn tìm cách tránh không cho vấn đề này trở thành đa phương, mà chủ trương giải quyết tranh chấp với từng nước riêng lẻ. Để tránh không cho vấn đề Biển Đông bị ‘’quốc tế hóa’’ nhân hội nghị ASEAN lần này, theo các nguồn tin báo chí, trong những ngày qua, Trung Quốc đã cố gắng gây sức ép để hồ sơ không được nêu lên công khai trước diễn đàn.

Phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ vào hôm nay ở Hà Nội trên vấn đề Biển Đông là một dấu hiệu cho thấy là Trung Quốc đã thất bại trong cố gắng nhận chìm hồ sơ này. Hãng AFP ghi nhận là trong cuộc họp vào hôm nay, tranh cãi về vấn đề Biển Đông đã diễn ra hết sức sôi nổi.

Theo một số nhà quan sát, đó cũng có thể được xem là một thắng lợi ngoại giao của nước chủ nhà Việt Nam, muốn vấn đề được nêu bật. Nhật báo Mỹ New York Times nhận xét : “Chiến lược của Việt Nam là “quốc tế hóa” cuộc tranh chấp ở Biển Đông bằng cách lôi kéo nhiều nước khác vào cuộc và buộc Bắc Kinh phải đàm phán trong các diễn đàn đa phương. Tuyên bố của bà Clinton theo đó Hoa Kỳ sẵn sàng đóng một vai trò là một thắng lợi đáng kể của Việt Nam”.

Dẫu sao thì khi Trung Quốc bắt đầu công khai cho thấy tham vọng của họ, công bố bản đồ đòi hỏi chủ quyền trên 80% vùng Biển Đông, lao vào thách thức hải quân Mỹ trong khu vực, và nhất là coi Biển Đông là vùng quyền lợi quốc gia thiết thân, thì hồ sơ Biển Đông đã mặc nhiên không còn giới hạn trong khu vực.

Như chuyên gia Úc Carl Thayer được hãng tin Đức DPA trích dẫn đã nhận đinh, Trung Quốc đã dùng ảnh hưởng của họ vói một vài nước Asean để ngăn không cho nêu vấn đề này (ở Diễn Đàn ARF), nhưng không ngăn được Mỹ.

(Nguồn: RFI)