Chín ngư đã trở về đất liền

Đúng 10h trưa ngày 26-10, tàu CSB 60069 đã lai dắt thành công ngư dân trên tàu QNg 66478 cập cảng Dung Quất (Quảng Ngãi) trong niềm hân hoan của người thân và lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi, huyện Lý Sơn.

Các ngư dân trên tàu cá QNg 66478 TS chuẩn bị vào đất liền.

‘Sói biển’ Mai Phụng Lưu

Con tàu giông bão của thuyền trưởng Mai Phụng Lưu cùng 8 ngư dân quả cảm Lý Sơn (Quảng Ngãi) bị mất tích trên đường trở về từ Hoàng Sa khiến cả nước bồn chồn suốt mấy ngày qua. Ba lần đi đánh cá ở vùng biển Hoàng Sa bị Trung Quốc bắt, ba lần anh mệt mỏi trở về, nhưng vẫn không sợ. Không phải vô cớ anh được mệnh danh “Sói biển”.

Anh Mai Phụng Lưu trên con tàu QNg-66478 TS trở về từ tháng 4/2010. Ảnh: Nam Cường.

Cuộc gọi từ Hoàng Sa

11g50 ngày 16-10, chín ngư dân Lý Sơn đã liên lạc với gia đình. Sau khi được thả, họ lại gặp nạn trên đường về, rồi phải trở lại quần đảo Hoàng Sa, Việt Nam…

Lúc 11g50 ngày 16-10, chín ngư dân Lý Sơn trên tàu QNg-66478 TS của thuyền trưởng Mai Phụng Lưu (thôn Tây, An Hải, Lý Sơn, Quảng Ngãi) sau nhiều ngày mất liên lạc trên biển đã kết nối thông tin về với gia đình. Nhận tin vui, thôn Tây rộn ràng hạnh phúc, người dân huyện đảo Lý Sơn thở phào nhẹ nhõm.

Từ số điện thoại do cha gọi về, Mai Thị Bích Huệ – con gái thuyền trưởng Mai Phụng Lưu – đã cố gắng liên lạc tới Hoàng Sa tìm gặp cha – Ảnh: H.T.V.

Trung Quốc đã thả vô điều kiện 9 ngư dân Việt Nam

Trao đổi với báo chí bên lề Hội nghị hẹp bộ trưởng quốc phòng ASEAN sáng qua (11.10) tại Hà Nội, Bộ trưởng quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh cho biết hôm qua (10.10), phía Trung Quốc đã thả 9 ngư dân Việt Nam bị bắt từ 11.9.

“Việt Nam rất hoan nghênh việc làm này của Trung Quốc”, ông Thanh nói.

Việc ngư dân vươn ra khơi xa đánh bắt cũng là thể hiện việc bảo vệ và khẳng định chủ quyền trên biển. Ảnh: Phạm Anh

Ngư dân bị tàu nước ngoài tấn công: Sợ hơn cả bão

Chuyện tàu đánh cá QNg 96516 TS của ông Dương Thành Phú (51 tuổi, thôn Tây, An Hải, Lý Sơn, Quảng Ngãi) vừa bị tàu lạ đâm chìm, khiến hàng nghìn ngư dân huyện đảo âu lo về những mối họa mới đang rình rập ngoài biển khơi.

Tàu thuyền của ngư dân Lý Sơn vẫn sẵn sàng ra khơi, dù nguy hiểm phía trước - Ảnh: Nguyễn Huy

Đập phá, cướp cá

Hơn 30 năm đi biển, chuyến cập bờ ngày 12-3 vừa qua với ông Dương Thành Phú và 17 thuyền viên là một thảm họa.

Con tàu bị tông chìm khi khoản nợ 500 triệu đồng vay mượn đóng tàu chưa kịp trả, trong khi mỗi thuyền viên mất thêm khoảng 10 – 20 triệu đồng bù tổn phí cho chuyến ra khơi.

Ngư dân dạn dày biển cả Bùi Triết (56 tuổi, thôn Tây) lo lắng: Biển cả càng ngày càng hung dữ với bão táp nhưng thêm vào đó là sự xuất hiện của các tàu nước ngoài kể cả  tàu chiến ở những vùng biển thuộc chủ quyền của ta nhưng xa bờ.

Nếu không kịp thời phát hiện thì chuyện như ông Phú, hay mất mát tài sản diễn ra thường xuyên.

Ông Triết nhớ lại, gần 30 năm bám biển, mưu sinh, ông có đến hàng chục lần đối diện với bão lớn, thậm chí không ít lần phải đi giữa tâm bão. Tuy nhiên, điều này không làm ông ám ảnh cho bằng đợt bị ngư dân nước ngoài nhảy bổ lên tàu đập phá, nổ súng uy hiếp để đẩy đuổi mình ra khỏi vùng biển mà chủ quyền là của mình.

Ngày đó, tàu QNg 6209TS của ông đang đánh bắt. Giữa trưa, hơn chục thuyền viên chia ca nhau xuống biển lặn hải sâm. Bất chợt, cả thuyền phát giác 2 – 3 chiếc tàu to bự, dài đến 50 – 60m, rộng chừng 5 – 6 mét, mã lực lên đến 500 CV đang vây hãm.

Rồi một chiếc ca nô được thả xuống biển, bên trên có 4 ngư dân lực lưỡng hăm hăm súng đe dọa. Nhóm người này nhảy bổ lên tàu, đập phá hết các thiết bị định vị, ra đa, máy móc rồi đánh đập anh em trên tàu mà không một ai dám phản ứng gì… Xong đâu đấy, họ lại lên ca nô và rồ ga phóng mất.

Không còn thiết bị hỗ trợ dò tìm, thuyền ông Triết đành phải mò mẫm tìm cách cập bờ sớm. Chuyến đi biển bị lỗ vài chục triệu, đọng lại là nỗi ám ảnh bị uy hiếp trên biển khiến ông Triết hơn một năm sau phải bán con tàu của mình, không dám mưu sinh ngoài vùng biển xa.

Không ít lần bị uy hiếp, trấn cướp, ngư dân Lý Sơn vẫn kiên trì đánh bắt cá một phần vì mưu sinh, một phần là để góp phần giữ vùng biển chủ quyền của mình, không thể để các tàu nước ngoài mặc sức lấn tới

“Kình ngư” Bùi Thượng (69 tuổi, An Hải) – ngư dân Lý Sơn đầu tiên đóng tàu lớn ra biển đánh bắt có hơn 50 năm với nghề biển không khỏi bất an: Trước đây, chúng tôi dong thuyền ra khu vực đánh bắt, gặp tàu nước ngoài nhưng cả hai bên nhìn nhau rồi cứ thế đánh bắt mà chẳng xảy ra đụng độ gì. Nhưng gần chục năm nay, tình hình đổi khác. Tàu cá của ngư dân Lý Sơn, các tỉnh miền Trung liên tục bị tàu nước ngoài uy hiếp.

Mới đây nhất, trong chuyến ra khơi sau Tết, tàu QNg 96004 TS của ông Lê Tân (An Hải, Lý Sơn) cũng bị thủy thủ trên tàu lạ ngang nhiên nhảy lên đập phá rồi lấy hết vài tấn cá vừa đánh bắt được.

Trước đó, vào tháng 11-2009, tàu ông Tân cùng 3 tàu đánh bắt cá của ngư dân Lý Sơn đang đánh bắt cũng bị lực lượng tàu này uy hiếp, rồi chiếm luôn hai tàu.

Tàu ông Tân có công suất nhỏ nên được thả cho về cùng với các ngư dân trên hai con tàu bị mất. Tưởng yên thân, ngay trong chuyến ra khơi đầu năm, tàu QNg 96004 lại tiếp tục bị uy hiếp, cướp cá…

Sợ hơn cả bão

Ông Dương Nhật – Chủ tịch UBND xã An Hải (Lý Sơn) cho biết: Chỉ tính riêng năm 2009, đã có 3 ngư dân của xã bị tịch thu thuyền, số tàu bị uy hiếp, đập phá tài sản lên đến cả chục trường hợp.

Thống kê từ UBND huyện Lý Sơn: Trong vòng 10 năm lại đây toàn huyện đã có hơn 100 tàu đánh bắt xa bờ bị đuổi bắt, giữ tàu, tịch thu tài sản và bắt giữ người vô cớ.

Theo ngư dân Bùi Thượng, sở dĩ tàu của ngư dân Lý Sơn dễ bị bắt nạt vì công suất nhỏ. Trong khi đó, tàu nước ngoài thường to, công suất lớn gấp 3 – 4 lần.

Các tàu này lại có trang bị vũ khí, đi thành từng nhóm nên khi bị uy hiếp, ngư dân chỉ biết cắn răng chịu đựng.

“Đi biển bao nhiêu năm, khổ cực đều nếm trải, ngư dân chúng tôi không còn sợ bão như trước đây vì có thiết bị thông báo, định vị để kịp thời tìm nơi tránh. Nhưng sự xuất hiện của các tàu nước ngoài này đúng là một nỗi ám ảnh, khiếp đảm mới khó lường được” – ngư dân Bùi Triết buồn bã.

Nghề biển ngày càng khó khăn, không ít ngư dân đành phải bấm bụng chịu thêm phí tổn để chạy đến những vùng biển an toàn. Anh Thiện bộc bạch: Mỗi con tàu là sinh kế của cả chục gia đình nên không cẩn thận sao được.

Ông Võ Xuân Huyện – Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn cho biết: Toàn huyện có gần 400 tàu thuyền các loại với 2.600 lao động. Trước mắt huyện tập trung tuyên truyền, vận động người dân đừng đánh bắt quá xa, nhất là những vùng nguy hiểm, đồng thời xác minh và kiến nghị lên các ngành chức năng tìm biện pháp phù hợp.

Nguyễn Huy (Tiền Phong)

Chuyện ngư dân trong con mắt ông đại sứ Trung Quốc

SGTT – Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Tôn Quốc Tường đã khởi động năm Hữu nghị Việt – Trung với cuộc họp báo sáng 6.1 tại Hà Nội, để giới thiệu những hoạt động sẽ diễn ra trong năm, cũng như quan điểm của Trung Quốc trong việc giải quyết tranh chấp ở Biển Đông.

Biên bản đòi tiền chuộc của cơ quan chức năng Trung Quốc với ngư dân Lý Sơn, Quảng Ngãi. Ảnh: TL

Gác lại tranh chấp, cùng khai thác

Đại sứ Tường nói: “Lãnh đạo cấp cao hai nước đã nhiều lần đạt được nhận thức chung hết sức quan trọng. Đó là không để cho vấn đề Nam Hải (Biển Đông) ảnh hưởng đến sự phát triển, ổn định lâu dài, bình thường của quan hệ hai nước. Lãnh đạo cấp cao Trung Quốc đã nêu ra một sáng kiến mang tính xây dựng, đó là gác lại tranh chấp, cùng nhau khai thác”.

Nhưng, trước khi ông đại sứ Tường nêu ra quan điểm này đúng một tuần, Quốc vụ viện Trung Quốc công bố “Một số ý kiến về việc đẩy mạnh phát triển xây dựng đảo du lịch quốc tế Hải Nam”, trong đó có việc thúc đẩy phát triển du lịch tại quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Và, bà Nguyễn Phương Nga – người phát ngôn bộ Ngoại giao Việt Nam đã phải lên tiếng: “Việc làm nêu trên của phía Trung Quốc đi ngược lại nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, gây căng thẳng và làm phức tạp thêm tình hình ở Biển Đông”.

Khi trả lời câu hỏi báo chí về cách ứng xử thiếu nhân đạo của Trung Quốc với ngư dân Việt Nam, ông Tường nói: “Thông tin đăng trên báo chí có một số là sự thật, một số không phải là sự thật. Khi phía Việt Nam nêu vấn đề, chúng tôi đã xác minh, kiểm tra ngay lập tức, nhưng kết quả xác minh của chúng tôi lại khác với kết quả của phía Việt Nam”.

Ông Tường dẫn ra ví dụ rằng, có lần Việt Nam đã can thiệp với Trung Quốc, rằng Trung Quốc đã thu giữ những công cụ đánh bắt cá, cũng như thuỷ sản đánh bắt của ngư dân Việt Nam, và phía Trung Quốc xác minh thì cho thấy họ chỉ đuổi tàu cá ra khỏi lãnh hải của Trung Quốc, chứ không có hành vi tiếp xúc với ngư dân Việt Nam. Ông Tường còn nói rằng những thông tin như vậy đã xúc phạm tình cảm tốt đẹp của phía Trung Quốc. “Khi tàu cá của Việt Nam đi tránh gió cập cảng tại những cảng không phải cảng tránh gió của Trung Quốc, chúng tôi đã đối xử nhân đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho họ có thể cập cảng. Nhưng khi rời cảng, họ lại chỉ trích Trung Quốc đối xử không nhân đạo và làm đau lòng các cơ quan hữu trách của Trung Quốc”, ông nói, đầy tâm trạng.

Bằng chứng

Trao đổi với chúng tôi quanh ý kiến của đại sứ Trung Quốc, ông Trương Ngọc Nhi – phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi nói: “Tất cả những vụ bắt giữ, thu giữ phương tiện hành nghề của ngư dân Quảng Ngãi, sau khi họ trở về chúng tôi đều thu thập chứng cứ bằng biên bản và gửi lên Trung ương xử lý bằng con đường ngoại giao. Khi bắt tàu cá của ngư dân mình, phía Trung Quốc thường kéo tàu đến một toạ độ khác lập biên bản”.

Ngày 16.6.2009, ba tàu cá của ngư dân tỉnh Quảng Ngãi đã bị tàu Trung Quốc bắt tại vị trí toạ độ 16040’ vĩ bắc – 112045’ kinh đông. Khi bị bắt, ngay lập tức các thuyền trưởng trên ba tàu đã gọi điện về cho người thân và đồn biên phòng 328. Ba tàu ngư dân bị bắt gồm: Tàu QNg 6597 do ông Dương Văn Thọ (thôn Tây xã An Hải, Lý Sơn), tàu QNg 6364 do ông Bùi Văn Thế (1966, thôn Tây xã An Vĩnh), tàu QNg 6517 do ông Nguyễn Chí Thạnh (1984, thôn Tây xã An Hải). Theo trình bày của ngư dân với đồn biên phòng 328, ba tàu ngư dân huyện Lý Sơn lúc đang trên đường di trú tránh bão số 2 tại toạ độ nêu trên đã bị tàu Trung Quốc bắt giữ. Chủ tàu Dương Văn Thọ (tàu QNg 6597) cùng 25 ngư dân được thả về với điều kiện sau mười ngày phải đem tiền chuộc. Biên bản mà tàu Trung Quốc bắt 37 ngư dân huyện đảo Lý Sơn có nội dung: Cơ quan xử phạt là trạm quản lý cảng cá ngư chính Trung Sa (Tây Nam – tỉnh Hải Nam – Trung Quốc) xử phạt tàu ngư dân Việt Nam vì đương sự đã vi phạm nghiêm trọng quy định “Luật Ngư nghiệp nước CHND Trung Hoa”… Tại biên bản có ghi rõ số tài khoản của một ngân hàng ở thành phố Tam Á (Hải Nam).

Trong khi đó, ông Trần Cao Mưu, tổng thư ký Trung ương hội Nghề cá Việt Nam nói, chẳng nói đến những sự vụ gần đây, có thể nhà chức trách Trung Quốc chưa xác minh đầy đủ, mà những vụ việc đã diễn ra 5 – 6 năm nay, họ vẫn không chịu xử lý. “Theo báo cáo mới đây của tỉnh Quảng Ngãi, năm 2004 phía Trung Quốc đã bốn lần bắt tàu đánh cá của Việt Nam với tổng số 17 chiếc và 210 ngư dân, và cho đến nay họ vẫn giữ lại bốn chiếc, với toàn bộ số lượng cá mà ngư dân Việt Nam bắt được”, ông Mưu dẫn chứng.

Huỳnh Phan – Nguyễn Minh Sơn