7 phút “nóng rẫy” và trách nhiệm trước dân


Kỳ họp áp chót của QH khóa XII. Thời gian không còn nhiều và cơ hội nói tại QH không còn nhiều. Bảy phút cho mỗi lần phát biểu quá ngắn. Nhưng với những đại biểu có trách nhiệm trước dân, bảy phút cũng đủ để nói được rất nhiều.
Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết phát biểu

Phiên thảo luận toàn thể của Quốc hội về tình hình thực hiện nhiệm vụ kinh tế – xã hội 2010 và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2011 được Ðài truyền hình VN và Ðài Tiếng nói VN truyền hình, truyền thanh trực tiếp. Không nằm ngoài dự đoán, nghị trường đã thật sự “nóng” sau phát biểu mang tính “khai hỏa” của đại biểu QH Nguyễn Minh Thuyết về những sai phạm dẫn đến đổ vỡ của tập đoàn kinh tế Vinashin.

Câu chuyện về Vinashin có lẽ sẽ còn được đề cập nhiều trong thời gian tới nhưng quan trọng hơn, điều khiến cử tri an lòng là thái độ quyết liệt của các đại biểu QH, những người đang sử dụng quyền giám sát của mình để thực hiện trách nhiệm trước dân.

“Căn cứ hiến pháp và Luật tổ chức Quốc hội, tôi đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức cho Quốc hội biểu quyết thành lập ủy ban lâm thời điều tra trách nhiệm các thành viên Chính phủ. Trên cơ sở đó bỏ phiếu tín nhiệm Thủ tướng và một số thành viên Chính phủ có liên quan…; Ngay sau đây, tôi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) như một kiến nghị chính thức từ đại biểu” – Lời phát biểu ngắn gọn mà súc tích của đại biểu Nguyễn Minh Thuyết ngay lập tức nhận được nhiều ý kiến đồng tình. Ðiều đó cho thấy, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết đã chạm vào đúng điểm “nhạy cảm” trong suy nghĩ của không ít người và ông cũng sẵn sàng đương đầu với những thách thức mới…

Trước đó, trong bản báo cáo dài 18 trang về vụ Vinashin của Chính phủ gửi Quốc hội đã quy tội ông Phạm Thanh Bình, người nắm trọn các chức danh quan trọng tại tập đoàn này: bí thư Ðảng uỷ, chủ tịch hội đồng quản trị, tổng giám đốc, nay đã bị bắt giam và coi như phải chịu trách nhiệm chính về sự thua lỗ ước tính lên tới 86 ngàn tỉ đồng của tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam. Về phần mình, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thừa nhận: “Thực trạng này có trách nhiệm của Chính phủ… Chính phủ đã nghiêm túc kiểm điểm”. Liệu có điều gì đó không ổn

về quả bóng trách nhiệm trong vụ Vinashin? Là một trong những người chịu trách nhiệm giám sát chính về các vấn đề kinh tế, chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Quốc hội Hà Văn Hiền giải thích: “Không có cơ quan nào làm đầu mối, chịu trách nhiệm chính” trong vụ phá sản đặc biệt nghiêm trọng này. Sự thật là những cảnh báo về Vinashin đã được Quốc hội đưa ra sau khi giám sát các tập đoàn nhà nước năm 2008. Nhưng người ta đã phớt lờ những khuyến nghị đó của Quốc hội. Có tới 11 lần thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chính phủ khác nhau với Vinashin trong những năm gần đây mà có phát hiện ra sai phạm nào đâu! Quốc hội, với vai trò là cơ quan quyền lực cao nhất và đại diện cho nhân dân, nhìn nhận như thế nào về vấn đề này? Thực tế, tiếng nói của họ đã trở nên thẳng thắn hơn. Ông Hiền, thay mặt uỷ ban Kinh tế nói với các đại biểu: “Việc Vinashin rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính nghiêm trọng, đứng trước nguy cơ phá sản là hậu quả của quá trình tập đoàn đã đầu tư dàn trải, thiếu hiệu quả, chưa thực sự tuân theo quy luật thị trường và do công tác kiểm tra, kiểm soát còn nhiều hạn chế, chưa phát hiện và ngăn chặn kịp thời những quyết định sai trái về đầu tư, về sử dụng vốn của lãnh đạo tập đoàn”. Những lời phát biểu, dù thế nào, cũng chỉ có giá trị khi được hiện thực hoá bằng hành động. Trong câu chuyện này, các vị đại biểu quốc hội sẽ thực hiện quyền giám sát như thế nào đối với việc phân bổ nguồn lực quốc gia, trước sự kỳ vọng của nhân dân? Và câu hỏi này đã được trả lời bằng những kiến nghị quyết liệt của những đại biểu QH như ông Nguyễn Minh Thuyết, ông Lê Văn Cuông, bà Phạm Thị Loan… Chỉ trong một đoạn phát biểu ngắn của đại biểu QH Nguyễn Minh Thuyết, có thể nhận thấy ba công cụ giám sát của QH và đại biểu QH: một là bỏ phiếu tín nhiệm đối với các thành viên Chính phủ, hai là thành lập Ủy ban điều tra của Quốc hội, ba là quyền kiến nghị của cá nhân đại biểu QH. Bên cạnh đó, chính phiên thảo luận toàn thể cũng là một công cụ giám sát của QH đối với các cơ quan nhà nước. Chỉ qua một đoạn phát biểu ngắn trong vòng bảy phút, một đại biểu QH đã sử dụng các công cụ hiện có trong tay để thực thi nhiệm vụ của một đại biểu QH – giám sát hoạt động của Chính phủ để bảo đảm đi đúng quỹ đạo phục vụ lợi ích quốc gia và quyền lợi của cử tri.

Cũng tại phiên thảo luận này, đại biểu QH Dương Trung Quốc, vị đại biểu gửi thư cho Chủ tịch QH đòi giám sát  dự án bô xít lại một lần nữa chứng minh trách nhiệm của một đại biểu QH trước cử tri, trước nhân dân khi ông đề nghị: Dừng dự án bô-xít, bàn thêm để không trái lòng dân. Vị đại biểu QH này cũng không ngại khi thẳng thắn: câu chuyện bô-xít Tây Nguyên “thấp thoáng câu chuyện Vinashin, câu chuyện Thủ tướng không cho phép mà người đứng đầu vẫn thực hiện, vì thế không thể làm an lòng dân”. Ông khẳng định mối lo của các tầng lớp nhân dân là chính đáng. Nhiều tầng lớp nhân dân, trong đó các vị lão thành cách mạng có uy tín, cựu quan chức, nhân sỹ trí thức và các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là các nhà chuyên môn lên tiếng một cách có trách nhiệm, nêu ra những giải pháp tích cực có tình, có lý và sẵn sàng hỗ trợ cùng Chính phủ thực hiện tốt hơn chức năng của mình. Ông Quốc nói: “Không lẽ Chính phủ – tôi dùng chữ “vô cảm”đến mức không hề đả động trong nội dung báo cáo trước Quốc hội và Quốc hội cũng không yêu cầu Chính phủ giải trình trước hết để làm an lòng dân, sau nữa thể hiện tính nhạy bén và trách nhiệm giám sát thường xuyên của mình. Người dân quan sát thấy dường như cả Quốc hội và Chính phủ đều coi câu chuyện bô-xít đã là chuyện “ván đã đóng thuyền”. Theo ông, Quốc hội đã phân tích và phê phán mạnh mẽ về sự cố Tập đoàn Vinashin, đã thẳng thắn phê bình Thủ tướng và Chính phủ nhưng sự tự phê phán của Quốc hội vẫn chưa tương xứng với trách nhiệm của Quốc hội, trong đó có mỗi đại biểu Quốc hội. Bởi lẽ Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất thì trách nhiệm cũng phải cao nhất. “Bài học về sự đổ vỡ của Vinashin hoàn toàn có thể soi vào dự án bôxít nếu chúng ta ứng xử với Vinashin bằng sự buông lỏng quyền giám sát Quốc hội, bỏ ngoài tai những ý kiến đóng góp của nhân dân không loại trừ sự lặp lại. Vinashin làm thất thoát tiền bạc và cán bộ, hậu quả của dự án bôxít nếu xảy ra liên quan đến vận mệnh của quốc gia”.

Ðây đã là kỳ họp áp chót của QH khóa XII. Thời gian không còn nhiều và cơ hội nói tại QH không còn nhiều. Bảy phút cho mỗi lần phát biểu quá ngắn. Nhưng với những đại biểu có trách nhiệm trước dân, bảy phútđủ để nói được rất nhiều, để lên tiếng về những chuyện của dân, của nước.
Khánh An (Nhà báo & Công Luận)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: